Buitenpost De Wereld 

Nederlandse versie Ingabires proces … Laatste aanvulling: 25 april 

GEVRAAGD: levenslang. Vonnis: 29 juni 2012.

Woensdag 16 mei 2012

Koolmezen in de Corrèze

De kleine vogels beginnen nu echt vleugels te krijgen. Ook zijn ze niet langer kaal roze-paars, maar donzig blauwzwart. Vader en moeder vliegen af en aan, maar hebben volgens mij wel moeite om het spul 's nachts warm te houden. Vanochtend waren de velden weer wit uitgeslagen, wat betekent dat het even gevroren heeft. De thermometer geeft als laagste stand min 4 voor afgelopen nacht. Dat betekent 'Dag slaplantjes'. Net een paar dagen geleden in de grond gezet. 

We hebben nu ook het vogel-equivalent van luiers verschonen gezien. Pappa of mamma rollen babyvogel op de rug, drukken op buik en vangen witte poepje op in hun bek. Dat eten ze vervolgens op, of ze laten het buiten het nest vallen. Dat zie ik mensen-vaders nog niet doen. Die worden al misselijk als ze gewoon een strontluier moeten verschonen. Laat staan dat ze het ook nog even naar binnen moeten werken. 'Tis jouw beurt vanochtend schat..'

De jonge mezen groeien als KOOL. En dus groeien ook die muilen als kool. Ongelofelijk wat kunnen die beestjes een bek opzetten. Als ze zo met zijn allen hun bek omhoog steken, lijkt het net een bos witgele vleesetende bloemen, die wat wiegen in de wind. Zo bezien, zien de beestjes er gevaarlijk uit. Misschien is dat wel de bedoeling. Vermommen ze zich als een vleesetende plant, zodra vader en moeder van honk zijn. Kijk dat leer je nou allemaal als er een camera bovenhangt!

Terwijl ik naar de jonge vogels kijk, ben ik bezig met de situatie in Noord-Kivu. Dat wordt met de dag ingewikkelder en ernstiger. Daar ga ik vandaag even de tijd voor nemen. 

Dinsdag 15 mei 2012

'Rwanda heeft Ntaganda nog nodig'

Het blijft opvallend hoe het Rwandese staatsblad New Times omspringt met de feiten. Veel gehak vandaag weer op de Hutu-rebellen van de FDLR, de Mai Mai (die alle Rwandezen Congo uit willen gooien) en Het Leger van de Heer. Die zorgen voor de doden en de onrust in Kivu, Oost Congo. Geen woord over de voormalige rebellen van het CNDP (Rwanda-gezinde Tutsi's). Geen woord over de grote wapenvondst op de boerderij van hun leider killer-koining Bosco Ntaganda. Geen woord over de oprichting van een nieuwe gewapende bende M23 (zie hieronder woensdag 9 mei) onder leiding van kolonel Sultani Makenga, een van de officieren die deserteerde uit het Congolese leger een paar maanden geleden. M23 bestaat uit voormalige CNDP-rebellen die twee jaar geleden integreerden in het Congolese leger, maar afgelopen maanden deserteerden. De beweging is waarschijnlijk bedoeld om Bosco Ntaganda uit de wind te houden.

Inmiddels hebben Ntaganda en zijn mannen er mede voor gezorgd dat zo'n 40.000 mensen ontheemd rondtrekken, al heeft inmiddels het Congolese leger, zo  zeggen bronnen, een deel Masisi in Noord-Kivu weer onder controle. Ntaganda wordt gezocht door het Internationaal Strafhof in Den Haag vanwege het ronselen van kindsoldaten. President Joseph Kabila wil hem arresteren en berechten op Congolese bodem. Een van mijn bronnen smste: 'De arrestatie van Ntaganda is een spel tussen Kabila en Kagame. Kigali kan hem nog niet missen en Kinshasa heeft niet de middelen om  hem te arresteren zonder hulp van Rwanda.'

Hoewel heel Congo, nee iedereen die een beetje op de hoogte is van de situatie in Oost-Congo, wist dat Bosco Ntaganda in Goma woonde en een waar schrikbewind uitoefende in Oost-Congo, zegt de New Times vandaag in een opsomming van alle warlords die door het ICC worden gezocht dat Ntaganda '…. geacht wordt in Noord Kivu actief te zijn.' Inderdaad. President Paul Kagame heeft hem nog nodig.

Koolmezen in de Corrèze

De embryootjes beginnen iets minder embryo te zijn. Ze krijgen wat dons op hun kopje en opeens zie je pennen in de vleugeltjes. Ze maken nu ook hoge piepgeluiden als moeder of vader het nest betreedt. Ook is duidelijk dat er grote muilen zijn en zeer grote muilen. En jullie raden het al, de zeer grote muilen krijgen telkens het meeste. Dit gaat mij zeer aan het hart en roep de moeder (of de vader) toe dat ze verdorie die kleine muilen meer moeten geven, niet die grote. Maar de natuur is net de grote mensenwereld. De grootste bek krijgt het meeste. De vogeltjes worden ook wat levendiger en hun halsjes zijn niet meer zo onvast. Kortom er zit groei in. Dat merkt moeder ook. Die heeft letterlijk moeite haar kroost eronder te houden. Als ze bovenop ze gaat zitten, piepen er tegenwoordig altijd wel een paar kopjes onderuit. Die gaan dan met die bek wagenwijd open zitten piepen. Dat zijn natuurlijk de jongen met de grootste muil. Waarmee ze tegelijk ook maar weer bewijzen dat grote muilen ongelofelijke domkoppen zijn. Want hoe kun je nu eten verwachten als je moeder bovenop je zit. De kleine muilen houden zich stil en blijven lekker warm onder moeders lijf. Dat geeft me toch weer hoop voor die kleintjes. 

Maandag 14 mei 2012

RWANDA: Mutabazi Sadiki overleden

De straatverkoper die zichzelf vorige week in brand stak omdat soldaten hem hadden mishandeld en bestolen, is dit weekend overleden aan zijn brandwonden in het universiteitsziekenhuis van Kigali. (zie vrijdag 11 mei).

Partijtjes in de Corrèze

Ach, hadden echtgenoot en ik tegen elkaar gezegd. De Fransen kennende, kunnen we best een half uur later verschijnen op het middagdiner van de jagers. Voordat iedereen er is en aan tafel zit, ben je zo een uur verder. Wij wonen al 20 jaar in Frankrijk, dus wij dachten het wel te kunnen weten. We werden dan ook direct afgestraft. Het dejeuner begon precies om half een. Dat hadden wij moeten weten want als het om eten gaat, zijn de Fransen akelig precies. Wij konden dus nog net aanschuiven op de enige twee lege plekken in de zaal. Na vijf minuten wisten wij waarom de twee plekken nog leeg waren. De meneer aan de ene kant had waarschijnlijk zichzelf en zijn kleren het afgelopen jaar niet gewassen en aan de andere kant zaten mensen uit Lille die alleen maar vriendelijk konden hinniken. 

Het diner van de jagers wordt eens in de twee jaar gegeven en is bestemd voor iedereen die de jagers op enigerlei wijze faciliteert. Dat is dus het hele dorp en zo'n 160 mensen hadden zich in de feestzaal van het dorp verzameld. Het is de bedoeling dat er wild wordt geserveerd dat de jagers hebben geschoten. Ik herinner me van vorige jaren verrukkuluk wildzwijn paté, hertebiefstukjes, reeragout. Dit keer werden wij getrakteerd op salade met varkensspek en reevlees dat zo droog was gebakken dat de schoenen van de hele zaal er rustig mee verzoold konden worden. Het moet een bar slecht jaar geweest zijn voor de jagers.

De gemiddelde leeftijd van onze mee-eters lag ruim boven de zestig en er waren dan ook beduidend meer dames dan heren. Er werd door de dames driftig gewalst en gepolkaad op de tonen van een accordeon. Af en toe deed een doedelzak ook een duit in het zakje en dan gingen de dames opeens een soort line-dansen. Er zijn er altijd die -met de neus arrogant in de lucht- laten zien hoe goed ze het kunnen, terwijl anderen wanhopig altijd drie stappen te laat, proberen mee te doen. Hoogtepunt waren de vier blazers die met hun rug naar het publiek ontzettend hard en ontzettend vals hun koperen klanken lieten horen. Ik weet nu waarom het een slecht jaar was voor de jagers.   

's Avonds hadden wij een feestje van de Franse vriend van een van onze Nederlandse vrienden. Daar werd vrolijk geblowd. Gedanst werd op muziek van deze eeuw via iBox, iTunes en iMac. De gemiddelde leeftijd was veertig (echtgenoot en ik trokken het gemiddelde lekker op). Over contrasten gesproken.

Koolmezen in de Corrèze

Of de koolmeesjes het allemaal nog doen, weet ik niet. Moeders zit breeduit op de vogeltjes, dus het is onmogelijk de brede witgerande muiltjes te tellen. We hadden nachtvorst, dus het is maar de vraag of die kale kleintjes, eigenlijk niet meer nog dan embryootjes, de kou allemaal hebben overleefd. Het blijft hulpeloos spul. Wel een blij bericht: vader heeft zich gemeld  en levert ook zijn aandeel in het familiegeluk. Hij vliegt af en aan met allerlei lekkers en overhandigt dit soms ook aan moeders als zij in het nest zit.. 

Vogeltjes komen uit het ei.

Hieronder: moeder voedt

Vrijdag 11 mei 2012

Begin van de Rwandese lente?

Op Hi5, een soort Faceboek maar dan anders, had Mutabazi Sadiki twee vrienden en geen foto's. Drie dagen geleden stak Sadiki zichzelf in brand. Sadiki is een Rwandese wees die de kost voor zichzelf en zijn familie probeerde te verdienen door dingen op straat te verkopen. Volgens mijn bronnen stak hij zichzelf in brand nadat soldaten van het plaatselijke leger (Local Defense Force) hem lastig vielen, hem begonnen te schoppen en te slaan en zijn spullen en zijn geld, zo'n 300.000 Rwandese francs, afhandig maakte. Sadiki stak zichzelf in brand in Gisenyi, een stadje pal op de grens met Congo. Op vijf minuten afstand ligt Goma aan de andere kan van de grens. 

Doet u dit ergens aan denken? In december 2010 stak in Tunesie een straat verkoper zichzelf in brand omdat agenten zijn goederen in beslag namen. De jongeman kon niet meer voor zijn familie zorgen. Hij was zo wanhopig dat hij geen andere uitweg meer wist. Heel Tunesie ging de straat op. Het was het begin van de Arabische Lente.

Maar anders dan in Tunesie ben ik bang dat de Rwandezen niet en masse de straat opgaan. Niet en masse hun ongenoegen kenbaar maken op Facebook en Twitter. Al was het alleen al dat de meeste jongeren op het platteland wonen en nauwelijks toegang hebben tot internet. Rwanda mag zichzelf wel een ICT-land vinden, op het platteland zijn er echt geen internetcafe's.

Voor jongeren is dus de enige manier om met elkaar te communiceren de mobiele telefoon. Ik zou zeggen: gebruik die telefoon. Discussier met elkaar. SMS elkaar. Neem foto's, maak je verhaal en stuur het op als je toevallig bij een internet café komt. Het is wel zaak vaak van SIM-kaart te veranderen, want telefoons afluisteren  is in Rwanda de gewoonste zaak van de wereld.

Sadiki is overigens niet dood. Hij is inmiddels van het lokale ziekenhuis naar het Universiteitsziekenhuis in Kigali gebracht. Niet bekend is of Sadiki buiten levensgevaar verkeert.

Koolmezen in de Correze

Nog steeds is niet duidelijk hoeveel eieren nou echt zijn uitgekomen. In het nest ligt geen ei meer, buiten onder aan het nest zijn ook geen schillen te vinden, en bij het tellen kom ik nooit verder dan vijf of zes. Maar de deerniswekkende lijfjes zijn zo uniform gekleurd dat het lastig is ze te onderscheiden. Alleen als de grote witgerande muilen opengaan is het makkelijk, maar er gaan er nooit meer dan drie of vier tegelijk open, dus dat zegt ook niets.

Het is tot nu toe een meelijwekkend hoopje daar in dat nest. De vogeltjes zijn compleet blind en kunnen alleen een beetje rollen. Vleugels en verhoudingsgewijs grote poten doen nog helemaal niks. Moeder vliegt af en aan en zet zich dan breeduit op haar kroost.  Ben elke keer weer bang dat de jongen worden vermorzeld, maar dat is natuurlijk een vlstrekt onterechte angst. Moeder natuur weet wat het doen moet. Gisteren zag ik een andere koolmees in de boom vlak bij haar nest zitten, maar ik kon echt niet zien of het een stropdas droeg. 

De vertederende televisie begint een beetje saai te worden. Het wordt tijd dat er iets spannends gebeurt. Een cliffhanger dus. Jong gezin aangevallen door woeste buizerd? Nest gevallen omdat schroeven niet goed waren bevestigd? We zullen het zien vandaag.

 

Donderdag 10 mei 2012

RWANDA: Vuile politiek, vuile handen

Een uiterst merkwaardig opiniestuk vandaag in his masters voice, staatskrant New Times. De krant moet je lezen zoals vroeger de Pravda of Chinese kranten onder Mao: het is belangrijk wat er niet staat en tussen de regels staan de boodschappen. In dit opiniestuk wordt eerst gefulmineerd tegen Vladimir Poetin, die op een 'vuile manier' (ik citeer), weer president is geworden. Poetin is dus geen held van Kagame (meer), kunnen we begrijpen. 

Vervolgens gaat het over andere staatshoofden die op slinkse wijze aan de macht willen blijven door vrouw of kind mee te laten doen met verkiezingen en natuurlijk te laten winnen. Dit zou dus een eind moeten maken aan de geruchtenstroom dat president Kagame bij de volgende verkiezingen zijn vrouw of zoon naar voren wil schuiven. Een derde termijn voor hem is volgens de wet onmogelijk, al kan die wet natuurlijk veranderd worden. 

Dan krijgen de politici in Kenia er van langs. Die zijn uitsluitend uit op hun eigen gewin en volgen de kandidaat die hen daar in de meest rechte lijn naar toe kan brengen. Maar, zegt de New Times, de Keniaanse politici zijn tenminste onafhankelijk van het westen. Het is inmiddels meer dan bekend dat president Kagame een bloedhekel heeft aan kritische donorlanden die zich in zijn binnenlandse politiek willen mengen.

De auteur sluit zijn stuk af met een sneer naar politici die zichzelf willen verrijken. Ik vertaal even letterlijk: 

'De snelste manier om dit te doen is jezelf tot 'oppositie' te benoemen, vervolgens zorg je voor onrust, overtreedt af en toe de wet, en schreeuw je moord en brand, zo luid dat je de aandacht trekt van de internationale media.  Des te harder je schreeuwt over repressie, agressie en onderdrukking, hoe harder het geld naar je toe zal stromen. Je moet er natuurlijk wel voor zorgen dat het geld op een veilige bankrekening in het buitenland terechtkomt, liefst in een van de hoofdsteden in Europa of Noord-Amerika waar je familie hebt wonen. Met andere woorden, als je hier (Rwanda) voor onrust zorgt, moeten je echtgenoot en kinderen in het buitenland wonen, waar ze kunnen profiteren van giften uitgedeeld door sponsors.'

Bovenstaand citaat lijkt op het lijf geschreven van Victoire Ingabire, al is Zevenhuizen nou bepaald geen wereldstad. Ook het huur-rijtjeshuis waarin de echtgenoot van Ingabire woont met haar kinderen is nou niet een symbool van rijkdom. Hoewel in de ogen van de doorsnee Rwandees op het platteland het rijtjeshuis natuurlijk wel een kapitale villa lijkt. 

Er lijkt dus sprake van een nieuwe smaadcampagne om Ingabire verder zwart te maken. Nu het er naar uitziet dat de internationale gemeenschap haar proces zal 'oneerlijk' zal veroordelen, moet het regime op zoek naar nieuwe manieren om Ingabire onschadelijk te maken. Haar af te schilderen als een op geld beluste politica die bereid is vuile handen te maken, is een methode die het Rwandese regime als geen ander kent.

Koolmezen in de Corrèze (vervolg)

Gisteren rond vier uur waren alle eieren uitgebroed en voor zover ik de kale kopjes goed kan tellen, zijn maar vijf koolmezen uit het ei gekropen en bewegen ze, ook degene die gister bijna niet de eierschaal van zijn hoofd kreeg. Twee eieren zijn op mysterieuze wijze verdwenen. Even onder het nest kijken dus. Het zijn aandoenlijke hoopjes rozepaars leven. Hun kopjes en bekken disproportioneel groot in vergelijking met de rest van de weerloze lijfjes. De vleugels zijn niet meer dan wat rudimentaire aanhangsels, het dient nog tot niks.

De koolmezen hangen wat slapjes over elkaar als moeder koolmees buiten aan het fourageren is. Af en toe steekt er een zo'n witgerande muil omhoog, maar laat die al weer snel moedeloos vallen als er niks in wordt gegooid. Als moeder het nestgat verduistert steken ze met zijn allen hun kop omhoog. Wie de grootste bek heeft overleeft. Darwin is nooit ver weg.

Ik weet nog steeds niet of moeder alleen voor de kinders zorgt. Daar maak ik me een beetje zorgen over. Zou het een alleenstaande koolmees zijn met bijstandsuitkering, of is het een BOM-koolmees, een bewust ongehuwde moeder die met haar laatste eieren, op het laatste hormoonmoment van de bioklok, voor nageslacht wil zorgen. 

Nu gaat het misschien nog wel alleen, maar hoe moet dat als de kinders groter worden? Krijgt ze die zeven wel in haar eentje gevoed? Vandaag ga ik dus maar eens buiten het nest kijken. Controleren wie er naar binnen vliegt. Een Koolmees met stropdas is een vrouw, een koolmees zonder dus een man, zegt het boekje.

Woensdag 9 mei 2012

DRC: Ntaganda begint nieuwe beweging: M23

Oost-Congo is een nieuwe beweging rijker: le Mouvement du 23 mars. Zo zeggen bronnen in Goma. De beweging is vernoemd naar het akkoord in 2009 tussen het de Tutsirebellen van het CNDP en de Congolese regering. De rebellen beloofden te stoppen met vechten en zich te transformeren tot een politieke partij. Dat akkoord is dus nu gebroken, want eind maart verliet Killer-koning Bosco Ntaganda het Congolese leger en trok hij de heuvels van Masisi in, waar hij zijn boerderij heeft. Sinds die datum deserteren steeds meer voormalige rebellen van het CNDP (Tutsi-rebellen). 

Bosco Ntaganda zorgde ervoor dat de vorige leider van het CNDP, Laurent Nkunda, werd gearresteerd in Rwanda. Daar heeft Nkunda sindsdien huisarrest. Ntaganda nam toen het leiderschap over en stond dus mede aan de basis van het 23-,maart akkoord met president Kabila. Naast de transformatie tot politieke partij zouden de rebellen van het CNDP officieel worden geïntegreerd in het Congolese leger. Die integratie bestond voornamelijk op papier. In de praktijk hadden Ntaganda en zijn mannen het voor het zeggen in de regio. Ntaganda wordt gezocht door het Internationaal Strafhof, onder meer voor het inlijven van kindsoldaten. 

De nieuwe beweging zou zowel een politiek als een militair karakter hebben volgens mijn bronnen. Ik hou het er voorlopig maar op dat het politieke karakter het cadeaupapiertje is en dat daaronder gewoon weer een rebellenclub zit, uit op macht en grondstoffen in Oost-Congo.   

Op dit moment zijn duizenden Congolezen uit Masisi op de vlucht.  Een deel blijft een Congo, een ander deel vlucht naar Rwanda en Uganda. In Masisi, de geboortestreek van mensenrechtenactivist Sylvestre Bwira, wordt hevig gevochten. Volgens zeggen heeft de VN-vredesmacht bij elk dorp nu soldaten, maar haalt dat weinig uit.   

Koolmezen in de Corrèze

8.30 uur

Mopperde ik afgelopen donderdag over het gebrek aan belangstelling van de Franse vogels voor onze prachtvilla's in de tuin, dat gemopper is direct verhoord. We hebben huurders, en nog wel in het nestkastje met de camera. Blijkbaar was er iets met de aansluiting want toen echtgenoot het eergisteren weer eens probeerde zagen wij luid en duidelijk een nest met zeven eieren. Kort daarop kwam een koolmees binnengestormd die zich breeduit op de eieren zetten, de eieren keerde en hier en daar een takje verschikte. Het vogeltje hijgde zo heftig dat ik bang was dat ze er in zou blijven.

Dat gehijg zorgt voor dilemma's. Wat nu als we moeder zien sterven boven op haar eieren. Grijpen we dan in? Kijken we actieloos toe terwijl moeder ligt te creperen? En hoe moet het met de jonge koolmeesjes? Als een of twee of allemaal het niet redden, moeten we machteloos toekijken hoe ze hongerig en dorstig het moede kopje laten hangen en de geest geven? Moeten we moeder dan rouwverwerking bieden? Kortom, de camera brengt onverwachte morele dilemma's. Meer weten betekent inderdaad meer zorgen. 

Voorlopig echter is er nog niets aan de hand. Moeder vliegt af en aan en blijft het nestje verfraaien. We proberen te ontdekken of het broeden door twee koolmezen gebeurt. Tot nog toe hebben we geen significante verschillen kunnen ontdekken, dus we gaan er van uit dat -volgens het boekje- alleen moeder zich bekommert om de eieren en het nest. Vader komt in actie als er brood op de plank moet komen voor zeven hongerige bekjes. Ik vraag me af waar hij uithangt. Is er een hangplek voor koolmezenvaders tot de eieren uitkomen? Heeft hij een eigen nest? Waar slapen koolmezen eigenlijk als ze niet broeden. Kortom, ik moet er maar eens een boekje op naslaan. 

 9.30 uur

En plots breken de eieren open en zijn er vier van de zeven koolmezen uit het ei. Naakt. Rozepaars. Nat. Ze hijgen, net als hun moeder en sperren direct hun bekjes open. Wat zeg ik, bekjes, het zijn reuzenmuilen. Waar blijft moeder? Ze hebben honger, ze moeten eten, anders gaan ze dood. Het vierde vogeltje worstelt al zeker vijf minuten met de schaal. Ze krijgt haar kopje niet los. Ze ligt nu roerloos. Die gaat het niet redden. Wrede, wrede natuur. Echtgenoot kijkt gefascineerd toe. 

  

Dinsdag 8 mei 2012

Nederland: Pyromaan en brandweerman in Oost-Congo

Een ongerust dagblad in Congo, Le Potentiel, zegt dat Nederland bijdraagt aan het uiteenvallen (balkanisering) van de Democratische Republiek. Ze wijst op een seminar van twee jaar geleden en een afgelast seminar van 12 april jongstleden. Daarvoor waren door initiatiefnemer Nederland, Burundi, Rwanda, Uganda en Oost-Congo uitgenodigd, dus niet DRC zelf. Daarmee ondersteunt Nederland het Balkaniseringsproces, aldus Le Potentiel. Volgens Le Potentiel wordt er gesproken om terug te gaan naar de grenzen van voor 1885, toen de Belgische koning Leopold II Congo kocht als zijn privé domein: Congo Vrijstaat. 

Het is Nederland die in 2010 het initiatief neemt tot een seminar over de landsgrenzen van Congo. Volgens Le Potentiel was dat geen onschuldig initiatief, want waarom een dergelijk seminar organiseren als je al niet zelf vastomlijnde ideeën hebt over het onderwerp? Het tweede seminar werd om onduidelijke redenen afgelast. Het ging om een seminar georganiseerd voor bedrijven die geïnteresseerd waren in onder meer het Grote Merengebied. Organisatoren: het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken en het NABC (Netherlands-African Business Council). Maar hoe kan het, zo vraagt Le potentieel zich af, dat Nederland Oost-Congo kon uitnodigen mét toestemming van de regering in Kinshasa? Betekent dit dat Kinshasa zich er al bij heeft neergelegd dat Oost-Congo straks niet langer behoort tot DRC? 

Mensen die vóór Balkanisering zijn vinden dat Congo te groot is voor een centrale regering in Kinshasa. Het landelijk bestuur is zwak, het land heeft nauwelijks wegen, en de hoofdstad ligt aan het uiteinde van het land. Niet bepaald condities die het efficiënt besturen van dit enorme land vergemakkelijken. Tegenstanders van het uiteenvallen wijzen direct naar Rwanda. Dit land aast al sinds de genocide op Oost-Congo. 

Dit zwaar bevolkte land heeft dringend grond nodig voor landbouw, maar natuurlijk gaat het er vooral om dat Oost-Congo ontzettend rijk is aan grondstoffen. Nu rooft Rwanda alles nog illegaal, als het wordt ingelijfd kan het allemaal legaal en kan Rwanda snel uitgroeien tot het rijkste land van Afrika. Met een sterke dictator als Paul Kagame aan het hoofd is het land tot veel in staat. Rwanda is al sinds de genocide van 1994 bezig de invloed te versterken in Oost-Congo. De laatste jaren gebeurt het ook 'vreedzaam': er wordt land aangekocht door stromannen en steeds meer Rwandezen worden Congolees dankzij het verkrijgen van een Congolese stemkaart. 

Het is niet de eerste keer dat de grenzen van DRC onder druk staan. Onder meer de Verenigde Staten, Frankrijk en Engeland hadden al eerder Oost-Congo toebedeeld aan Rwanda, maar die plannen zijn nooit uitgevoerd.

En de rol van Nederland? Sinds het -nu demissionaire- kabinet aan de macht kwam, waaide er een kille ontwikkelings-samenwerkingswind. Een van de consequenties was dat Nederland het aantal landen waaraan het steun gaf, verminderde. Ook Congo kreeg geen steun meer. In plaats daarvan richtte Nederland zich meer op het grote Merengebied, vandaar seminars met dit thema. Maar volgens Le Potentiel gedraagt Nederland zich daarmee afwisselend als pyromaan en brandweerman in een regio waar de rust zeer fragiel is, voor zover je kunt spreken van rust. Vraag is dus hoe de nieuwe Nederlandse regering zich gaat opstellen. Vraag is ook of de Verenigde Staten, Engeland en Frankrijk inmiddels bezig zijn hun plannen af te stoffen.

Enige winnaar tot nu toe is Paul Kagame. Hij kan doorgaan met het roven van grondstoffen zolang DRC geen stevig (provinciaal) bestuur heeft. En hij is de eerste op de lijst aan wie oost-Congo zal worden toegewezen mocht het land uiteenvallen. Een nieuwe oorlog lijkt helemaal geen onmogelijkheid.

Maandag 7 mei 2012

Opmerkelijk nieuws uit Kigali: Frans Makken is niet langer ambassadeur voor Nederland. Hij werd geruisloos vervangen door Leoni Marghareta Cuelenaere. Frans Makken stond bekend als een vriend van Paul Kagame. Hij zou daarom te weinig kritisch zijn ten opzichte van zijn activiteiten. Ook gingen er de laatste maanden geruchten dat hij het slachtoffer was van chantage. Makken ontkende de beschuldigingen met klem.

Frans Makken heeft in ieder geval -zichtbaar- weinig gedaan voor bijvoorbeeld Victoire Ingabire. Hij schreef lovende rapporten over Rwanda naar zijn ministerie en had weinig kritiek op de manier waarop haar proces verliep. Waarschijnlijk zijn zijn lovende rapporten er deels de reden van dat Nederland blijmoedig meewerkte aan het versturen van een vuistdik dossier over Ingabire naar Rwanda en twee huiszoekingen in Zevenhuizen en Bilthoven. Een aantal documenten uit deze verzameling kon het Openbaar Ministerie in Rwanda goed gebruiken door ze op een bepaalde manier te duiden. Ze zijn daar zeer ervaren in. Zelfs een gedichtje in een poëziealbum kan bij het OM in Rwanda nog leiden tot de beschuldiging van divisionisme of ontkenning van genocide.

Leoni Cuelenaere (1952) was  tot voor kort ambassadeur in Yemen, daarvoor vanaf 2008 in Sri Lanka/Maladiven.  Voor haar ambassadeursposten werkte ze als plaatsvervangend hoofd Missie bij de ambassade in Harare (Zimbabwe). Cuelenaere was dus gemiddeld twee jaar ambassadeur in Yemen en Sri Lanka. Overigens niet de makkelijkste landen om te zitten. Yemen was afgelopen jaar een van de schouwtonelen van de Arabische revolutie, waardoor president Saleh in november aftrad. Ook zijn er sinds 2004 rebellen actief. In Sri Lanka kon zij nog net het staartje meepikken van 25 jaar strijd door Tamiltijgers. Die gaven in mei 2009 hun nederlaag toe, maar dat wil niet zeggen dat de strijd daarmee definitief tot het verleden behoort.

Donderdag 3 mei

Rechtse pestherrie op het Franse platteland

Wie denkt dat het rustig is op het Franse platteland heeft het mis. De beek naast ons huis klatert oorverdovend, er is altijd wel een grasmaaier of kettingzaag aan de gang en dan zijn er natuurlijk de vogels. Putter, goudvink, koolmees, onze buren kunnen ze in een blik onderscheiden, maar voor mij zijn het vooral diertjes die pestherrie maken. En dan klinken ze nog vrolijk ook.

Het schijnt dat ze deze tijd het meeste lawaai maken omdat ze met zijn allen op zoek zijn naar een partner waarmee ze dan een nestje bouwen zodat er nog meer vogels komen die pestherrie maken. 

Omdat wij echte natuurliefhebbers zijn - paddestoel, reerug en  wildzwijnpaté we kunnen er niet genoeg van krijgen - hebben wij nestkastjes hangen. Een hele grote voor een uil, een penthouse voor zwaluwen, een appartemencomplex voor de koolmezen. Geen van deze aantrekkelijke panden kreeg bewoners. De vogels haalden hun neus op voor de stevige, groen beschilderde huizen. Uitsluitend in een door ons vergeten tochtig en lek kastje, vergelijkbaar met een onbewoonbaar verklaarde woning, nestelde zich een eigenzinnig koolmezenpaar.

Natuurlijk gaven wij niet op. Vorig jaar kochten wij er een superdeluxe villa bij: met camera, zodat wij dit jaar pril geluk via ons grootbeeld tv scherm zouden kunnen aanschouwen en het opgroeien van de pasgeboren schreeuwers dag na dag konden volgen. U begrijpt het al, wij staren dag na dag naar een zwart scherm.

Wellicht is het een kwestie van klasse. Fransen zijn daar nu eenmaal gevoelig voor dus waarom de Franse vogels niet? Wij wonen in een klein seinwachtershuis, terwijl onze buren een groot station hebben. Daar nestelen de vogels wel met graagte. Ik weet niet wat mijn buren zouden stemmen aanstaande zondag, maar mijn hart gaat natuurlijk uit naar François Hollande. Niet alleen is hij praktisch mijn buurman, hij is ook links. Onder zijn invloed komen misschien de vogels wel nestelen in prachtige nestkastjes bij een armetierig seinwachtershuisje.

 

Woensdag 2 mei

Gisteren mopperde ik over de berichtgeving in de Volkskrant van vorige week en riep iedereen op om een mailtje te sturen. Vandaag staat er weer een juichverhaal in de Volkskrant, nu over het glasvezelnet. Insturen dus die brieven. 

Naar: brieven@volkskrant.nl  

(met naam en woonplaats, want anonieme bijdragen worden niet geplaatst). Ikzelf stuurde deze brief vanochtend.

RWANDA: Weer journalist gearresteerd

En weer is een journalist gearresteerd in Rwanda vanwege genocide getinte uitspraken op de radio. Volgens de New Times zou hij dit tijdens een nieuwsuitzending op 22 april hebben gezegd: '… de overlevenden van de 1994-genocide zeggen dat ze in harmonie leven met de overlevenden, maar de bewoners van de Karama parochie in het Hue district zeggen dat ze niet gelukkig zijn met de manier waarop ze leven omdat hen nooit is getoond waar de resten van hun familie zijn gebleven.'

Het is een uitspraak die enige toelichting verdient. Volgens de Rwandese wet zijn uitsluitend Tutsi's slachtoffer geweest van de genocide. Het heet dan ook officieel: de Genocide tegen de Tutsi's. Maar iedere Rwandees weet dat ook Hutu's het leven lieten. Ze weten het omdat ze zelf Hutu familieleden, buren of vrienden verloren. In totaal werden tijdens de genocide tussen de 800.000 en 1 miljoen Rwandezen afgeslacht. Voor de Tutsi-slachtoffers werden monumenten opgericht, en zo mogelijk werden ze herbegraven. Hutuslachtoffers kregen die eer niet. Integendeel. Hun resten liggen nog steeds op onbekende plekken en de moordenaars weigeren om de plekken te tonen. En als al bekend zijn waar er resten liggen, dan krijgen mensen geen toestemming voor een herbegrafenis. Dat nu doet veel Hutu's pijn. Het feit dat ze hun nabestaanden niet de laatste eer kunnen bewijzen, grieft hen misschien nog wel het meest van alles. Bedenk dan dat vóór de genocide radiostations als Milles Collines opriepen tot haat tegen de Tutsi's, dat president Paul Kagame fobisch is als het gaat om media en haatzaaien, dat 80 procent van de Rwandese bevolking Hutu is en je snapt dat dit een explosieve zin is in Rwanda. Waarmee ik niet wil zeggen dat de journalist het niet had mogen doen. Integendeel. Het is het regime dat spastisch omgaat met haar geschiedenis, zodat wonden steeds maar weer worden geopend. Als iedere Rwandees werd toegestaan de nabestaanden uit de genocide te eren met een laatste rustplaats, zou dat het begin zijn van verzoening.

De journalist in kwestie, Epaphrodite Habarugira, werkte tot zijn arrestatie voor het radiostation Huguka, dat uitzendt vanuit het district Muhanga, ten westen van Kigali. Hij moet doodsbenauwd zijn, hij weet dat er hoge straffen worden uitgedeeld voor dit soort uitspraken aan journalisten. Hij verklaarde dan ook eerst dat hij dronken was toen hij het nieuws las. Zijn baas is wellicht nog banger, hij ontsloeg zijn journalist op staande voet. Het regime was niet erg alert, het duurde twee dagen voor ze Habarugira arresteerden.  Vandaag moet hij voorkomen om te horen of hij op borgtocht vrij mag.

Dinsdag 1 mei

Het is verleidelijk ook vandaag een vrije dag te nemen en samen met de Fransen de dag van de arbeid te vieren. Gisteren had ik natuurlijk een vrije dag vanwege Koninginnedag. Toch wel fijn om je eigen baas te zijn. Zag flarden van de twee dorpen waar ze op bezoek was. Nederland zal Nederland niet meer zijn als we deze folklore moeten missen, want natuurlijk gaat Willem het heel anders aanpakken. Ook dat is traditie. Vond het opvallend dat de koninklijke echtparen elkaar zo veel beetpakten, streelden, in armen knepen en elkaar knipogen gaven. Het leek oprecht. Nee, ik gebruik niet het woord 'authentiek'. Dat woord is de afgelopen jaren gekidnapt door de politiek en de commercielen. Alles is toegestaan als het maar 'authentiek' is, want daar zitten wij, de kiezer, de kijker, blijkbaar op te wachten. 

Boos werd ik vorige week toen in de Volkskrant twee pagina's verschenen met jubelverhalen over de economie en hoe jonge ondernemers een sleutelrol vervullen. Van mij mag iedereen jubelen over de Rwandese economie, als ze ook maar wat kanttekeningen maken. Maar dat deed de Volkskrant niet. Later in de week kwam ook nog eens een natuurdocumentaire over Rwanda. Het lijkt een goed ingestoken PR-offensief. Het jubel-artikel over Rwanda verscheen op dezelfde dag dat oppositieleidster Victoire Ingabire levenslang tegen zich hoorde eisen. En gisteren kreeg ik een sms dat vorige week vier leden van de andere oppositiepartij PS-imberakuri zijn gearresteerd toen ze op bezoek waren bij de moeder van hun partijleider Bernard Ntaganda. Ntaganda zit een gevangenisstraf uit van vier jaar Hij zou zich onder meer schuldig hebben gemaakt aan divisionisme, de gebruikelijke beschuldiging als het regime af wil van critici. Zijn hoger beroep werd afgelopen week afgewezen, vandaar dat negen partijleden op bezoek bij zijn moeder waren. Vier van hen zijn dus gearresteerd. 

Ik stel voor dat we Volkskrant bombarderen met mails en brieven. Even laten merken dat er nog iets af te dingen valt aan dat aardse paradijs in Afrika dat Rwanda heet. Ik zal het goede voorbeeld geven. 

Maandag 30 april 

Rwandese staatskrant New Times schrijft haar eigen (presidentiële) waarheid

Duizenden Congolezen vluchten naar Rwanda en Uganda, zo schrijft de Rwandese staatskrant New Times vandaag. Allemaal op de vlucht voor het Leger van de Heer (LRA) en de FDLR (Democratic Forces for the Liberation of Rwanda), de Hutu-rebellen. Wow, dacht ik bij lezing van deze eerste zin. Duizenden Congolezen in Rwanda? Dan moet het wel heel erg zijn, want de Congolezen uit Kivu zijn niet bepaald vriendjes met Rwandezen. 

Verdere lezing liet zien dat het toch anders lag: driehonderd nieuwe vluchtelingen in Rwanda, zevenduizend in Uganda. Volgens de New Times zijn de Congolezen in Kivu dus op de vlucht voor de FDLR. Fijntjes wordt de lezer uitgelegd dat deze rebellenclub voornamelijk bestaat uit genocidairs die al sinds 1994 het oosten van Congo onveilig maken. Geen woord over Bosco Ntaganda, de laatste weken toch echt verantwoordelijk voor veel onrust in Noord-Kivu. Maar Ntaganda is dan ook een vriendje van president Paul Kagame. Bosco Ntaganda komt oorspronkelijk uit de CNDP (National Congres for the Defense of the People). Deze Tutsi-rebellenclub, was ook actief in Kivu, maar werd zo'n twee jaar geleden officieel ingelijfd bij het reguliere Congolese leger. Die inlijving heeft eigenlijk alleen maar op papier plaatsgevonden. De soldaten van het CNDP (bijna allemaal met een officiersrang, want gewoon soldaat geeft te weinig status) domineerden het gebied van Masisi en Walikale. Eerst onder leiding van generaal Laurent Nkunda, maar in januari 2009 verklaarde Bosco Ntaganda plotseling dat hij het bevel voerde. Nkunda werd enkele dagen later gearresteerd in Rwanda, waar hij nog altijd huisarrest heeft. Nkunda bleek te zijn pootje gehaakt door Ntaganda, Kagame en Kabila. 

Kort daarop werd besloten de ongeveer 6000 tot 8000 mannen van het CNDP officieel in te lijven. Het CNDP zou een gewone politieke partij worden en de soldaten zouden jacht gaan maken op de FDLR.  De mannen van het CNDP bleven Kivu echter domineren. Het woord van Ntaganda was wet. Pogingen om Ntaganda elders te stationeren strandden allemaal: Ntaganda had geen enkele zin zich terug te trekken uit dit grondstof rijke gebied. 

Na de documentaire die opriep om Koni te arresteren, kwam ook de schijnwerper op Bosco Ntaganda te staan. Die werd immers ook gezocht door het Internationaal Strafhof. Ntaganda voelde de bui hangen en zit nu in de heuvels van Masisi. Samen met steeds meer voormalige CNDP-soldaten die deserteren uit het reguliere Congolese leger. Hij is dus weer rebel, en een rijke, want de afgelopen jaren heeft hij ruim verdiend met de handel in illegaal gedolven grondstoffen.

Het is deze meneer die de Congolezen in Kivu de meeste angst aanjaagt. Maar dat zegt de New Times niet. Die kijkt wel linker uit. Als ze ook maar iets schrijft wat de president onwelgevallig is, dan krijgt ze er ongenadig van langs. En dus wordt bij elk artikel zorgvuldig afgewogen of dit op presidentiële goedkeuring kan rekenen. Datzelfde geldt ook voor foto's. Ik hoorde van een stagiair dat iemand van de foto-redactie op non-actief was gesteld omdat hij een wat minder flatteuze foto van de president had geplaatst. 

Vrijdag 27 april 2012

Slechte berichten uit de Democratische Republiek Congo. Daar hebben Mai-Mai leider Sheka en killer koning Bosco Ntaganda elkaar gevonden. Zo'n driehonderd deserteurs uit het officiële leger van Congo sloten zich bij hen aan. Waar vinden ze elkaar? Natuurlijk daar waar het meeste te halen valt: in Walikale het mijnengebied.

Sheka is geen fijne meneer. Hij is de leider van Mai Mai, een groep rebellen die eigenlijk maar één doel heeft: alle Rwandezen weg uit Oost-Congo. Hij wordt verantwoordelijk gehouden voor een massaverkrachting in Walikale in 2010. Het ging om tenminste 300 vrouwen, 23 mannen, 55 meisjes en 9 jongens afkomstig uit zo'n 13 dorpen. Ze werden verkracht tussen 30 juli en 2 augustus, bijna onder de neus van VN vredesmacht Monusco. De VN schreef er dus een uitgebreid rapport over.

Congo heeft nooit echt werk gemaakt van de arrestatie van Sheka. Hij kon zich dan ook verkiesbaar stellen voor het parlement afgelopen november. Hij werd overigens niet gekozen.

De alliantie tussen Sheka en Ntaganda, gezocht door het Internationaal strafhof voor onder meer voor het inlijven van kindsoldaten, is er een die weinig goeds belooft. Plunderingen, verkrachtingen, moord, gedwongen te werkstellen. Noch het Congolese leger, noch de VN vredesmacht zullen daar ook maar iets tegenover kunnen stellen.

Een eerste voorproefje van de nieuwe wind heeft Walikale al kunnen meemaken: een paar dagen geleden werden twee officieren van het FARDC, het reguliere Congolese leger, in een hinderlaag gelokt en vermoord. Ze hadden als standplaats Walikale. Volgens Monusco is Sheka verantwoordelijk. 

Donderdag 26 april 2012

Wat iedereen al verwachtte, gebeurde gisteren. De aanklagers in Rwanda hebben levenslang geëist in het proces tegen Ingabire. Ze wordt schuldig bevonden aan het financieren van een terroristische organisatie, divisionisme en het ontkennen van de genocide. Voor haar vier medebeklaagden was de eis 10 jaar. Het duurt nog tot 29 juni voor de rechters het vonnis bekend zullen maken. 

Als het klopt wat het persbureau's zeggen, dan is in ieder geval één aanklacht van tafel verdwenen, namelijk het oprichten van een terroristische tak van haar politieke partij UDF Inkingi. Daar was -ondanks de bereidwillige medewerking van gemanipuleerde mede-beklaagden- geen schrapje bewijs voor te vinden. 

Dat Ingabire schuldig kan worden bevonden aan het financieren van de FDLR zal mede te danken zijn aan Nederland. Ons land stelde zeer bereidwillig veel materiaal ter beschikking van het Rwandese team aanklagers. Die vonden dan ook bewezen dat onder meer de echtgenoot en de oudste dochter op verzoek van Ingabire geld hadden overgemaakt naar de FDLR, de Hutu-rebellen in Oost Congo. Ingabire zelf heeft geen enkele storting verricht. Volgens haar gaat het om stortingen naar familie. 

Dat zij schuldig kan worden bevonden aan divisionisme en het ontkennen van de genocide wordt voor een groot deel gehaald uit de speech die zij hield bij het genocide-monument in Kigali 16 januari 2010. Dat was op de dag dat zij voor het eert in 16 jaar weer voet op Rwandese bodem zette. Tijdens die speech pleitte ze er voor bespreekbaar te maken dat niet alleen Tutsi's zijn vermoord tijdens de 100 dagen durende genocide in 1994, maar ook Hutu's. Dat ook gezocht moet worden naar de moordenaars van Hutu's en dat het mooi zou zijn als er ook een monument voor Hutu's zou kunnen komen. Dat nu is zeer heikel in het tegenwoordige Rwanda waar de genocide officieel bij wet Genocide tegen de Tutsi's wordt genoemd.

Ingabire wordt straks  veroordeeld op basis van haar politiek ideeën. Het wordt tijd dat Nederland dat erkent en zorgt dat Ingabire terug naar Zevenhuizen kan komen.

Met het oog op morgen, 25 april, http://nos.nl/radiouitzending/9751-met-het-oog-op-morgen-2300-uur.html Vanaf ca 42 minuten …… 

Woensdag 25 april 2012

Bijna alle bewijs in proces van Ingabire afkomstig uit Nederland

Vandaag houdt de aanklager in het proces van oppositieleider zijn slotbetoog. In de krant New Times kunnen we alvast lezen waar het over zal gaan. Centraal staan geldzendingen via Western Union. Ingabire heeft nooit zelf geld overgemaakt, maar volgens het Openbaar Ministerie hebben haar echtgenoot, haar oudste dochter, haar zuster en mevrouw Specioza, een kennis van Ingabire, geld overgemaakt op verzoek van Ingabire. Dankzij de hartelijke medewerking van Nederland beschikt het openbaar ministerie over lijsten van geldzendingen en de verklaringen van mevrouw Specioza. 

Volgens het Openbaar Ministerie klopt het bewijsmateriaal -dat zij onder meer verkregen via huiszoekingen in het huis van Ingabire in Zevenhuizen en dat van haar kennis in Bilthoven- als een bus met de getuigenverklaringen. En dus is bewezen dat mevrouw Ingabire geld heeft overgemaakt aan die ellendige rebellen in Oost-Congo (FDLR), en daarmee is weer bewezen dat ze haar eigen gewapende tak wilde oprichten, Rwanda met geweld wilde innemen en een bedreiging voor de staatsveiligheid van formaat is. De openbaar aanklager dankt Nederland zeer voor haar medewerking, want het bewijsmateriaal waarmee gewapperd wordt is bijna allemaal afkomstig van de huiszoekingen en het meer dan 600 pagina's dikke dossier dat Nederland gezelligjes stuurde.

Samen met Ingabire staan nog vier andere mannen terecht. Zij zeiden direct bij aanvang van het proces schuldig te zijn en werden door het Openbaar Ministerie doelmatig gebruikt als getuigen à charge. Ik ga hier niet weer vertellen dat het proces op geen enkele manier eerlijk en transparant genoemd kan worden. Lees het verhaal van Iain Edwards de Engelse advocaat van Ingabire er nog maar eens op na. (Zie hieronder woensdag 18 april).

Wat ik verschrikkelijk vind is dat Nederland precies heeft gedaan wat Rwanda wilde. Braaf meegewerkt aan een proces dat de naam niet verdient. Vraag me niet wat de achterliggende motieven zijn, het resultaat is wel dat Ingabire waarschijnlijk tot een levenslange gevangenisstraf wordt veroordeeld. Als straks onze ambassade rapporteert dat het allemaal heel netjes was wat er gebeurde, dan moet er zeker een onderzoek komen naar de rol van Nederland in dit dossier. De enige die steeds heeft gewaarschuwd dat Nederland niet zomaar moet meewerken, is het CU-Tweedekamerlid Joel Voordewind geweest. Hij wees keer op keer op de dubieuze ontwikkelingen in Rwanda.

Nederland zou haar eigen handelen kunnen compenseren door ervoor te zorgen dat Ingabire terugkeert naar Zevenhuizen. Maar dat vraagt politieke moed. En ik ben bang dat demissionaire ministers en staatssecretarissen op dit moment wel iets anders aan hun hoofd hebben. 

Dinsdag 24 april 2012

Goh, wat heerlijk zeg, zo'n huisje in Frankrijk, geniet er maar van, zeggen mensen als ze horen dat ik me weer voor een poosje op het Franse platteland begraaf. Ze hebben romantische ideeën over wandelen in prachtige bossen, ontmoetingen met herten en hazen, gastronomische diners in eenvoudige herbergen en open haarden en glazen wijn.

De realiteit is een andere. Wij arriveren meestal in stromende regen, storm of sneeuwstorm in een ijskoud huis, waar muizen uitbundig op de tafel dansten en duizenden vliegen vergeefs een toevluchtsoord zochten. Als plas, poep en lijken zijn opgeruimd, de onmisbare spullen uit de auto zijn geladen en wij drijfnat onze bevroren vingers aan de voorzichtig snorrende kachel proberen te warmen, zeggen wij tegen elkaar, nou dat viel toch wel weer mee. Om een half uur later tot de ontdekking te komen dat de muizen ook in de voorraadkelder hebben huisgehouden, internet niet werkt, de televisie in alle talen zwijgt en ook de vaatwasser vergeten is hoe het moet. Dan zeggen wij een poos niks. Gaan bij de kachel zitten en nemen een fikse borrel. De enige remedie om met het geluk van een huisje op het Franse platteland om te gaan.

Ik was dan ook zeer verbaasd dat, toen wij afgelopen zondag arriveerden, het niet regende, er geen muis te bekennen was en er maar een tiental vliegen lagen te rotten. Internet, de televisie, alles deed het in één keer. Wij gingen zitten bij de kachel, schonken ons een glas rode wijn in op kamertemperatuur ( 4 graden) en zeiden: Goh, zo gladjes is het nog nooit gegaan. Stiekum maakte ik een rondgang door het huis, in alle kamers een ramp van wereldformaat verwachtend. Niets van dat al. Alles lag er schoon, droog en vredig bij. 

Zeer tevreden ging ik naar bed. Om 's nachts wakker te worden met een kloppend hoofd, een schuurpapieren keel, en piepende longen. Buiten begon het te regenen en te stormen. Die dag bleek de vaatwasser kapot, deed ook internet het niet meer en bleek ook de geiser niet te werken. God zij dank, de orde der dingen was weer terug.

Vrijdag 20 april 2012

Het proces van oppositieleider gaat het laatste stadium in. Nog een paar weken en dan is bekend welke straf zij zal krijgen. Dat ze straf zal krijgen staat vast. Dat het levenslang zal worden staat ook wel bijna vast. Maar je weet het nooit. 

Het proces is voor de Rwandese regering van groot belang: wordt het door de internationale gemeenschap als 'eerlijk' of 'oneerlijk' betiteld? Als er het etiket 'eerlijk' op wordt geplakt dan zullen meer en meer Rwandezen op eigen bodem worden berecht. Ook zullen meer uitleveringsverdragen worden getekend. Bijvoorbeeld met Nederland, dat tot nu toe te weinig vertrouwen had in het justitiële systeem om zo'n verdrag te ondertekenen. Het is te voorspellen dat Rwanda dit gaat gebruiken om tegenstanders van het regime onschadelijk te maken. De afgelopen jaren verschenen namen op lijsten van Interpol van Rwandezen die niets met de genocide van doen hadden, maar toch als genocidair worden opgevoerd. Begrijp me goed, wie een rol heeft gespeeld in de genocide moet daarvoor terecht staan. Maar het Rwandese regime heeft er een handje van tegenstanders met graagte te beschuldigen van het hebben van een genocide ideologie, het ontkennen van genocide of het hebben van banden met de Hutu-rebellen in Oost-Congo (FDLR). 

Wie naar ingabire kijkt, ziet dat een eerlijk proces een fabeltje is. Wie nu nog met droge ogen durft te beweren dat Ingabire alle kans heeft gehad om zich te verdedigen, die wens ik eenzelfde proces toe. Onze staatssecretaris van Justitie en onze staatssecretaris van Ontwikkelingssamenwerking durven nog steeds te zeggen dat het de goede kant uitgaat met het justitiële systeem in Rwanda. Dat zeggen ze omdat wij veel geld in het systeem hebben gepompt en dat de komende tijd zullen blijven doen, met zo'n vijf miljoen euro per jaar. De structuren mogen verbeterd zijn, maar waar het om draait is natuurlijk dat een rechtssysteem willekeur onmogelijk moet maken. En dat is nou juist niet het geval in Rwanda. Eén woord van president Paul Kagame en alle rechters en alle openbare aanklagers en alle politieagenten rennen struikelend over elkaars benen om te voldoen aan zijn verzoek. Er worden mensen gearresteerd die nooit gearresteerd hadden mogen worden. Er wordt bewijs geplant. Er worden getuigen onder druk gezet. De wet die bijvoorbeeld arrestatie op het hebben van genocide ideologie mogelijk maakt, zou al twee jaar geleden worden aangepast. Maar nog steeds is een studie daarnaar niet klaar, nog steeds is de wet niet aangepast. En als Nederland er naar vraagt, dan wordt er van alles beloofd, maar nooit waar gemaakt. 

Onze staatssecretaris Ben Knapen zei tijdens het Algemeen Overleg van 12 april jongstleden over het proces van Ingabire: "Wij zien er op toe dat dit op orde is. Als er dingen gebeuren die afwijken wat is afgesproken, zullen we uiteraard handelen en de Kamer daarvan op de hoogte stellen."

Ik heb Knapen nog niet naar de Kamer zien rennen afgelopen week. Ik heb ook staatssecretaris Fred Teeven nog niet gehoord. Trouwens, ik heb bijna niemand in Nederland gehoord over wat er is gebeurd in Rwanda. Wie wel hun mond roeren zijn mensen die Ingabire proberen in een kwaad daglicht te stellen met vage verwijzingen. De kans dat het Rwandese regime bezig is met een desperate poging het proces en het eigen gezicht te redden is groot. De kans dat er mensen zijn die gaan geloven dat er echt iets mis is met Ingabire is ook groot. Waar rook is, is vuur nietwaar. Het is bijna onmogelijk je hiertegen te verweren. Het ziet er dus naar uit dat Ingabire straks opnieuw veroordeeld wordt. Nu niet in de rechtszaal, maar erbuiten. Zodat dat wat in de rechtszaal is gebeurd, verdoezeld wordt. 

Donderdag 19 april 2012

Congolees mensenrechtenactivist Sylvestre Bwira wordt nog steeds bedreigd door Bosco Ntaganda, de killerkoning van Kivu. Ntaganda voelt zich in het nauw gedreven nadat onder meer de Verenigde Staten had gevraagd om zijn arrestatie en uitlevering naar het Internationaal Strafhof in Den Haag. Ook president Joseph Kabila wil zijn arrestatie, alleen wil hij Ntaganda op Congolese bodem berechten, omdat Rwanda het strafhof niet erkent.  Kabila doet in deze niets, zonder eerst zijn vriend Paul Kagame te raadplegen, de president van Rwanda.

In een vergadering met lokale organisaties in Goma, een paar weken geleden, vertelde Ntaganda dat Bwira een bedreiging voor hem vormde. Hij vroeg de organisaties bij Bwira aan te dringen op terugkomst. Bwira weer terug op Congolese grond zou het hem een stuk makkelijker maken. Ntaganda was ook een beetje 'verdrietig' zo zei hij. Zij maakten hem zwart tegenover anderen. Achter zijn rug spanden ze samen, Maar was hij niet de hoeder van hun koeien? Graasden hun koeien niet op zijn weidegronden in Masisi? En wat kreeg hij terug voor al die zorg? Stank voor dank. Dus zorg er in ieder geval voor dat die Bwira terugkomt. 

We zaten in een Haags café toen Sylvestre mij dit verhaal vertelde. Hij at vis met frites. Ik bitterballen. Om ons heen klonk  vrolijk geroezemoes. Hij had het gehoord van Justine Masika die aanwezig was tijdens de bewuste vergadering van al die lokale organisaties. Masika ontving in 2008 de Mensenrechtentulp voor haar werk in Goma. De Tulp was een onderscheiding van de Nederlandse regering voor mensenrechtenactivisten. Toen Ben Knapen staatssecretaris werd, is de tulp in de vuilcontainer gegooid. Geen prijzen meer voor mensenrechtenactivisten in moeilijke gebieden, maar handelsdelegaties naar veelbelovende regio's.

Een paar dagen na de vergadering met Ntaganda is Justine gevlucht naar Belgie. Haar huis werd sinds de vergadering omsingeld door mannen van Ntaganda. Zij zat doodsbang in haar huis gevangen. Gelukkig hebben we prima ambassade-mensen in Goma en Kinshasa, zij zorgden ervoor dat Justine veilig weg kwam. Leve de tulp.

Voor Sylvestre betekenen de bedreigingen (het was niet de eerste keer dat hij hoorde dat Ntaganda hem nog steeds zocht) dat hij contact met Congolezen mijdt als de pest. Iedere Congolees kan een boodschapper zijn van Ntaganda; iedere Congolees kan uit zijn op zijn leven. Hij is dus eenzaam alsof hij de pest heeft. 

Dus vraag ik bij deze aan elke niet Congolees die dit leest: stuur eens een mailtje naar Sylvestre. Hij werkt elke dag hard aan de toekomst van zijn Congo in Den Haag. Hij is een goed mens. Maar ook hard werkende en goede mensen hebben behoefte aan wat gezelschap. Sylvestre is daar geen uitzondering op.

Woensdag 18 april 2012

Laatste nieuws proces Ingabire:

Er zal geen nieuwe advocaat worden aangesteld om Ingabire te vertegenwoordigen tijdens wat nog rest van haar proces. De rechters zijn bang dat een nieuwe advocaat betekent dat het proces weer van voor af aan zou moeten beginnen. Nu het proces bijna ten einde is, hebben de rechters daar geen zin in. Volgens de Rwandese wet kan een beklaagde er voor kiezen het proces niet bij te wonen.

Advocaat Iain Edwards: 'Proces duurt nog 2 weken'

Afgelopen maandag verklaarde oppositieleider Victoire Ingabire dat ze niet langer op haar eigen proces zou verschijnen. Ze verbood ook haar advocaten haar te verdedigen. Ze had alle geloof in een eerlijk proces verloren. Ik vroeg haar Engelse advocaat wat hij vindt van haar beslissing, de houding van de rechters en het proces. Op dit moment kan hij uitsluitend spreken voor Victoire maar hij geeft toe teleurgesteld te zijn over het proces. ‘We hoopten dat er toch sprake zou kunnen zijn van een enigszins eerlijk verloop, maar het duurde niet lang voor het duidelijk werd dat daat geen sprake van was.”

(Luister hier naar Ingabires eigen verklaring tijdens het proces in Kinyarwanda afgelopen maandag)

Het werd Edwards niet gemakkelijk gemaakt zijn werk te doen: zijn email werd gehackt, zijn telefoon afgetapt. Edwards: ‘Ik kwam op een middag terug in  mijn hotelkamer. Toen ik de computer wilde gebruiken, merkte ik dat mijn hard disc was losgekoppeld en weer aangekoppeld.” Hij weet dat hij in de gaten wordt gehouden, maar het is onmogelijk om ook maar iets te bewijzen.

Volgens Edwards verloor Ingabire het geloof in een eerlijk proces omdat ze zich realiseerde dat er niets zou veranderen. Dat de houding van de rechters, vanaf het begin vijandig, niet zou veranderen. Dat niets wat zij of haar verdedigers zouden aandragen, ook maar enig verschil zouden maken.

Voor Ingabire was het ‘point of no return’ toen een begin werd gemaakt met het horen van haar getuigen. Michel Habimana was vorige week als eerste aan de beurt. Hem maakten de rechters het onmogelijk zijn volledige verhaal te vertellen. En bij terugkomst in zijn cel (zie bijdrage hieronder van afgelopen vrijdag) vond hij alles overhoop gehaald en zijn notities in beslag genomen. Ook werd hij uren ondervraagd. Het werd duidelijk dat andere getuigen niet zouden durven verschijnen.

Volgens Edwards geloofde ingabire vanaf het begin niet echt in een eerlijk proces, maar dat het zo erg zou zijn, had ze nooit kunnen bedenken.

Onafhankelijke waarnemers bevestigen het verschil in behandeling van Ingabire en haar verdedigers ten opzichte van het Openbaar Ministerie en hun getuigen/mede-verdachten. Getuigen voor het OM kregen alle ruimte, werden niet kritisch bevraagd, werden niet uitgedaagd. De rechters deden geen enkele moeite om te achterhalen of deze mede-beklaagden en tegelijkertijd getuigen voor het OM, de waarheid vertelden.

En dat is de rechters zwaar aan te rekenen volgens Edwards.

Met Ingabire was het precies het omgekeerde. Elk woord van Ingabire werd op een goudschaaltje gewogen en ze werd urenlang ondervraagd over punten en komma’s.

Een ander voorbeeld laat zien volgens Edwards hoe zelfs de rechters de Rwandese wet aan hun laars lapten om het OM maar zoveel mogelijk tegemoet te komen. Enkele van haar medebeklaagden hadden in het geheim gevangen gezeten na hun arrestatie in Burundi in militaire gevangeniskampen. Dat kwam pas naar boven tijdens ondervragingen van Ingabires advocaten. Ze waren daar ondervraagd door de veiligheidsdienst en er waren zelfs aantekeningen gemaakt van die ondervragingen. De aantekeningen waren in het bezit van het OM maar daar kregen de advocaten van Ingabire nooit de beschikking over. Integendeel. Het OM ontkende de geheime detentie en de aantekeningen. Volgens Edwards hadden de rechters in moeten grijpen toen dit aan het licht kwam. Maar zij zwegen en lieten toe dat de mede-beklaagden konden zeggen wat ze wilden.

Edwards: “Mensen mogen zeggen dat zij dit een eerlijk proces vinden. Maar waar we op wachten zijn de bevindingen van de onafhankelijke waarnemers van dit proces.”

Deze rapporten zijn voor Rwanda zeer belangrijk. Het regime probeert uit alle macht te bewijzen dat eerlijke processen mogelijk zijn op Rwandese bodem, zodat Rwandezen in het buitenland uitgeleverd kunnen worden. Edwards: “Daar heb ik op zich geen problemen mee. Als mensen ernstige misdaden hebben begaan dan moeten ze daarvoor terecht staan. Maar het moet wel een eerlijk proces zijn.”

Edwards denkt dat Ingabire nu een nieuwe advocaat krijgt toegewezen om de wereld te bewijzen dat het er ondanks alles toch eerlijk aan toe gaat. Maar die advocaat zal geen toegang krijgen tot Ingabires dossier. Ingabire zal hem niet inlichten over de ins en outs van haar proces. Het enige materiaal waarover hij zal kunnen beschikken is dat van het OM. De toegewezen advocaat zal aan de hand lopen van het Rwandese regime en weinig doen behalve legitimiteit geven aan het proces.

Edwards verwacht dat het process nu snel voorbij zal zijn, omdat er geen nieuwe getuigen zullen worden opgeroepen. “Ik denk dat het nog een week of twee duurt.

Hij is somber over de uitkomst: “We hebben altijd geprobeerd realistisch te zijn. We hebben niets dat er op wijst dat de rechters iets anders zullen doen an de eis volgen van het OM. Ik denk dat Ingabire een levenslange gevangenisstraf staat te wachten. Waar ik echt op hoop is dat ze haar laten gaan zodat ze weer verenigd wordt met haar familie.

 

Maandag 16 april 2012, 16.00 uur

Ingabire boycot eigen proces

Zojuist heeft de echtgenoot van oppositieleider Victoire Ingabire bekend gemaakt dat Ingabire niet meer aanwezig zal zijn bij haar proces. Ze heeft ook haar Engelse en Rwandese advocaat verboden nog aanwezig te zijn bij het proces.

Ingabire komt tot deze rigoureuze stap omdat zij geen enkel vertrouwen meer heeft in ook maar de schijn van een eerlijk proces. Haar getuigen worden onder druk gezet hun verklaring in te trekken, of het wordt hen helemaal onmogelijk gemaakt te getuigen. Ze worden tegengewerkt, en geïntimideerd.

“I have decided to stop defending myself in this case. I cannot go on with this case anymore, my confidence in the judiciary has waned.”

Het is al lang duidelijk dat de aanklagers sjoemelen met bewijsmateriaal en getuigen onder druk zetten. De president van Rwanda heeft bij herhaling gezegd dat Ingabire in de gevangenis thuishoort. De advocaten van Ingabire worden door de rechters en de aanklagers bij voortduring geschoffeerd en tegengewerkt. Het voorlopig hoogtepunt werd afgelopen vrijdag bereikt, toen een getuige verklaarde in 2009 onder druk te zijn gezet om een valse getuigenis af te leggen, om het Ingabire onmogelijk te maken mee te doen met de presidentsverkiezingen in 2010. Na zijn verklaring in de rechtszaal bleek zijn cel te zijn doorzocht en zijn aantekeningen in beslag genomen. (Zie hieronder de bijdrage van afgelopen vrijdag).

Ingabire hoopt met haar actie te bereiken dat ook de internationale gemeenschap erkent dat dit proces niet de naam 'proces' mag dragen.

De aanklagers vinden dat Ingabire gewoon voor de rechtbank zal moeten blijven verschijnen. Dat getuigen wellicht onder druk zijn gezet, vinden zij geen aanleiding om weg te blijven.

Vrijdag 13 april

Proces Ingabire

Getuige: Ik werd gevraagd bewijs te vervalsen

Deze week zorgde de getuigenverklaring van een voormalig FDLR-officier voor grote opschudding tijdens het proces van Ingabire. Hij verklaarde door mede-beklaagde en kroongetuige in het proces van Ingabire, Vital Uwumuremyi, gevraagd te zijn bewijs te vervalsen. Ook zou Uwumuremyi gewerkt hebben voor de Rwandese militaire inlichtingendienst. Michel Habimana werd samen met Uwumuremyi gearresteerd, ging samen met hem van gevangenkamp naar gevangenkamp en zat maandenlang met hem in een cel.

Zijn getuigenis werd hem niet in dank afgenomen. Toen Habimana terugkwam van het hooggerechtshof vond hij zijn cel binnenste buiten gekeerd en zijn aantekeningen in beslag genomen. Daarna werd Habimana stevig aan de tand gevoeld door de gevangenisdirecteur en een nog onbekende meneer. De dag erna wapperde de aanklager met de inbeslag genomen notities. Een duidelijk bewijs dat Habimana 'geprepareerd' was door mensen van buiten de gevangenis. Habimana wordt zwaar onder druk gezet om zijn getuigenverklaring in te trekken. 

Habimana, voormalig officier in het FDLR, de Hutu rebellen in oost-Congo, legde zijn verklaring af, terwijl hij niet onder ede stond. Omdat hij levenslang had gekregen voor genocide, mocht hij niets onder ede zeggen van de rechter. Habimana werd tijdens zijn gevangenschap door de volksrechtbank Gacaca veroordeeld tot levenslang vanwege genocide, zonder dat hij bij het proces aanwezig kon zijn. Het werd hem onmogelijk gemaakt in beroep te gaan. Vanwege dat levenslange vonnis vonden de rechters eerst dat Habimana niet kon getuigen in het proces van Ingabire. Na protest van de verdediging werd besloten dat hij wel kon getuigen, maar niet onder ede. Op zijn minst een opmerkelijke gang van zaken.

Habimana vertelde hoe na het Rome-akkoord in 2005 de FDLR in twee facties werd verdeeld. Beide facties spraken met de partij van Ingabire, maar kwamen niet tot een vorm van samenwerking omdat de FDU gewapende strijd afwees. Samenwerking zou alleen mogelijk zijn als met de FDLR als politieke beweging, niet als gewapende rebellenclub.

Volgens de advocaat van Ingabre, Gatera Gashabana, kreeg Habimana van de militaire inlichtingendienst de opdracht leden van de FDLR over te halen om terug te keren naar Congo. De rechter vond echter dat de getuige hier niet over mocht spreken. En terwijl rechter en advocaat met elkaar verbaal in gevecht gingen, moest de getuige de rechtzaal verlaten. De advocaat van Ingabire legde uit dat hij wilde aantonen dat ook mede-beklaagde Majoor Vital Uwumuremyi, klussen had uitgevoerd voor de Rwandese inlichtingendienst in Congo. Habimana kon het weten, ze hadden immers dezelfde cel gedeeld.

Volgens Habimana had Uwumuremyi bekend dat hij werk deed voor de inlichtingendienst. Dat hij bijvoorbeeld zijn FDLR-collega’s in de val liet lopen door een ontmoeting met ze te arrangeren, waarna ze vermoord werden of gevangen werden genomen. En dat, toen ze in 2009 samen in het militaire gevangenkamp Kami zaten, Uwumuremyi hem probeerde over te halen om mee te werken met het manipuleren van bewijs tegen Ingabire zodat het haar onmogelijk zou worden gemaakt mee te doen met de verkiezingen in 2010.

Maar de rechter bleef bij het ingenomen standpunt en Habimana moest zich dus beperken tot de rol van Uwumuremyi in de FDLR. Volgens Habimana is hij nooit majoor geweest. Voordat hij zich aansloot bij de FDLR  was Uwumuremyi chauffeur in Rwanda. Hij kreeg wat training in Congo in 1998 en in 2004 en 2005. Maar dat was niet genoeg voor een officiersrang als majoor, zeker ook omdat hij de middelbare school nooit heeft afgemaakt. 

Mijn enige bron tot nu toe voor dit artikel is het persbericht van de FDU. Ik ben daarom nog voorzichtig met het trekken van conclusies. Maar het verhaal van Habimana lijkt me waarschijnlijk. Ingabire heeft mij altijd verzekerd dat haar partij tegen een gewapende strijd was. Of de getuigenverklaring van Habimana veel invloed zal hebben op het proces valt te betwijfelen. Hij stond immers niet onder ede. Maar het is wel een signaal aan de internationale gemeenschap, en ja zeker ook aan onze bestuurders Teeven en Knapen, die bij hoog en bij laag volhouden dat het er eerlijk aan toe gaat tijdens het proces tegen Ingabire. Wordt wakker heren!   

Donderdag 12 april

Paniek in Noord-Kivu

De vrienden in Goma beamen: er is sprake van pure paniek vanwege Bosco Ntaganda. Ik sprak gisteren mijn fixer James over een krakende telefoon. Iedereen houdt de adem in, bang voor wat gaat komen. Veel vertrouwen in president Kabila is er niet. Kabila zei gisteren dat Ntaganda moet worden berecht, in Goma. Daarmee lijkt een einde te komen aan de liefde tussen Ntaganda en Kabila. Met een internationale gemeenschap die schreeuwt om zijn arrestatie is Ntaganda niet langer van nut voor de vrede in Kivu en dus ook niet langer van nut voor Kabila. Het is natuurlijk opmerkelijk dat Ntaganda officieel als generaal in het Congolese leger FARDC kon fungeren, terwijl hij tegelijkertijd een waar schrikbewind uitoefende in Noord en Zuid Kivu. 

Sinds 2006 loopt er al een arrestatiebevel van het Internationale Strafhof in Den Haag. Ntaganda heeft zich onder meer schuldig gemaakt aan het inlijven van kindsoldaten. Dat is wat makkelijker te bewijzen dan verkrachten, plunderen en moorden. Kijk naar Thomas Lubanga Dyllo die een paar weken geleden als eerste door het Strafhof werd veroordeeld vanwege het ronselen van kinderen. Het is deze veroordeling die er waarschijnlijk ook toe heeft geleid dat Kabila zijn positie ten opzichte van Ntaganda moest herzien. Dat hun positie veranderd was door deze veroordeling, beseften ook de voormalige CNDP-officieren in Kivu. Zij deserteerden afgelopen dagen met bosjes tegelijk. 

Het Goma-akkoord van maart 2009 staat op losse schroeven nu Kabila de killerkoning van Kivu laat vallen. In dit akkoord tond dat het het CNDP  verder zou gaan als politieke beweging. Met het akkoord werd ook een begin gemaakt met de integratie van de rebellenmilities van het CNDP. Iedereen weet wat die integratie inhield: een verwisseling van uniformen, niet van macht.  Niet Didier Etumba het hoofd van het Congolese leger, niet de gouverneurs, niet de president, maar het CNDP heeft het in Kivu voor het zeggen. De CNDP soldaten en officieren gaven de bevelen, ook al hadden ze in naam een hogere officier boven zich. Dat weet ieder kind in Kivu. 

President Kabila zegt dat hij het liefste Ntaganda in Goma wil laten berechten. Hij stuurt hem dus niet zonder meer naar Den Haag. Het zal overigens niet makkelijk zijn Ntaganda te arresteren. Het valt te verwachten dat hij zijn huid duur zal verkopen. Het zullen opnieuw de bewoners van Kivu zijn die de prijs betalen. Daarom is James mijn fixer zo bang. Een kat in het nauw maakt rare sprongen en Ntaganda is een reuzenkat.

Woensdag 11 april

De spanning neemt toe in Kivu en met name Goma nadat de ambassadeur van de Verenigde Staten opriep tot de arrestatie van killerkoning Bernard Ntaganda. Sinds de oproep laat Ntaganda luid en duidelijk van zich horen. Zo zorgden 25 jeeps met geüniformeerde mannen voor grote paniek in de straten van Goma. Aan het hoofd van het konvooi: Bosco Ntaganda. Dezelfde Ntaganda bevindt zich sinds 2 weken in Zuid-Masisi iets ten noorden van Goma, op zijn boerderij. Daar zou hij het directe bevel van twee FARDC regimenten (2000 soldaten) hebben overgenomen. Ook deserteren steeds meer voormalige Tutsi-rebellen van het CDNP (de club van Ntaganda) uit het reguliere Congolese leger, waarin ze sinds een jaar of twee officieel waren geïntegreerd.  De onrust zou begonnen zijn in Rutshuru, Noord Kivu. Maar er zijn ook meldingen van ongeregeldheden in Zuid Kivu (Uvira). In mijngebied Walikale is het ook onrustig. Mensen trekken weg uit angst voor soldaten van het voormalige CNDP en Hutu-rebellen van het FDLR. 

Sinds maandag is ook het hoofd van het Congolese leger, Didier Etumba in Goma. (Ooit sliep ik met hem en 200 van zijn manschappen in dezelfde pastorie in Walikale, een ware belevenis…). Etumba gaat jacht maken op de gedeserteerde soldaten. Zij worden gearresteerd en 'geneutraliseerd', zoals Etumba zei. Gisteren arriveerde zowaar ook president Kabila in Goma. hij komt zien wat er aan de hand is. Ook de baas van de VN-vredesmacht Robert Meece is in Goma. Hij vindt dat er alles aan gedaan moet worden om Ntaganda voor het Haagse internationaal Strafhof te brengen. Redelijk hypocriet van Meece. Hij gedoogt sinds de arrestatie van Nkunda (de voorganger van Ntaganda als leider van het CNDP)  het leiderschap van Ntaganda en maakt zelfs gebruik van hem in de jacht op leden van het FDLR. Monusco steekt over het algemeen geen vinger uit. Onder hun neus worden vrouwen verkracht en dorpen geplunderd.

Ik ga maar eens even informeren bij mijn vrienden in Goma hoe het er aan toe gaat.

 

Dinsdag 10 april 2012

Afgelopen weekend werd in Rwanda het begin van de genocide herdacht. Als altijd levert president Kagame bij die gelegenheid een stevige speech af. Dit keer was geen uitzondering en een deel leek speciaal voor oppositieleiders in gevangenschap te zijn, zoals Ingabire en Bernard Ntaganda. Kagame waarschuwde dat degenen die nog steeds een genocide ideologie hebben, het land niet terug kunnen brengen naar het tragische verleden: "Zij mogen dat niet, zij kunnen dat niet, ze hebben al gefaald. (…..)  Zij hebben geen enkele kans om te slagen. Wij zijn meer dan klaar om getest te worden. Het maakt niet uit wie ze zijn en wie achter ze staan. Het zal niet werken."

Stevige woorden van de president die zowel in zijn eigen kring als in het buitenland steeds meer steun verliest vanwege de rigide manier waarop hij het land bestuurt. Zelfs grote fans als de Verenigde Staten en Engeland staan niet meer vierkant achter hem. 

In his masters voice dagblad New Times wordt gesproken over mobieltjes en de Arabische lente. Maar niet om de Rwandezen op te roepen om in opstand te komen tegen het regime. Nee, volgens de New Times is het mobieltje een verzekering dat er nooit meer een genocide op grote schaal kan plaatsvinden. Iedereen maakt foto's, filmt, twittert, en zet alles op facebook, zegt The New Times, dus het kan niet meer in alle stilte gebeuren. 

Je kunt vraagtekens zetten bij de 'stilte' van de vorige genocide. Iedereen herinnert zich gruwelijke beelden van de slachtoffers. Het was de onmacht van de internationale gemeenschap die er voor zorgde dat het moorden zo lang door kon gaan. Belgie verliet het land , na de moord op tien Belgische militairen en VN-vredesmacht mocht niet ingrijpen terwijl onder hun ogen het moorden plaatsvond. Over de rol van de Fransen zijn hele boeken geschreven. 

Ook zijn er bij het intensieve gebruik van de mobiele telefoon kanttekeningen te plaatsen: veel Rwandezen zijn zó arm dat ze nauwelijks telefoontikken kunnen kopen en alleen in Kigali is internet redelijk voorhanden. 

Daarnaast kunnen mobiele telefoons ook 'uitgezet' worden. Zo was vlak na de verkiezingen in Congo geen sms-verkeer mogelijk. Wie de macht heeft kan waarschijnlijk er snel voor zorgen dat bellen en smsen niet meer kan, als ze denken dat dit in hun voordeel is. En in een land dat echt in burgeroorlog is, is elektriciteit een kwetsbaar goed, waardoor mobieltjes gewoon niet meer opgeladen kunnen worden. Er valt dus nog wel wat af te dingen op deze positieve kijk.

Natuurlijk is het Rwandese regime bang voor mobieltjes en de sociale media. Dat zijn alle machthebbers die een positie hebben te verliezen. Mocht Kagame ook maar het vermoeden hebben dat er een Arabische Lente dreigt, dan zal mobiel verkeer als eerste worden uitgeschakeld en twitter en facebook uit de lucht worden gehaald ben ik bang. Of dat effect heeft is weer een ander verhaal.

De genocide werd niet alleen in Rwanda herdacht. Overal ter wereld kwamen Rwandezen bij elkaar om de slachtoffers te herdenken. Hutu's en Tutsi's.

Vrijdag 6 april 2012

18 jaar geleden begon vandaag de genocide in Rwanda: het vliegtuig met de Rwandese en Burundese president werd neergeschoten. Dit was de aanleiding voor een massaslachting die drie maanden zou duren en ongeveer een miljoen slachtoffers zou vragen. In Rwanda mag officieel uitsluitend gesproken worden over de genocide tegen de Tutsi's. Dat tijdens deze verschrikkelijke dagen ook Hutu's het leven verloren, wordt beschouwd als genocide ideologie waarvoor je in de gevangenis kan komen.8 jaar geleden begon vandaag de gen

Rwanda: Weinig bewijs in proces Ingabire

Tot nu toe hebben de aanklagers in het proces tegen oppositieleider Victoire Ingabire bitter weinig bewijs wat betreft de beschuldiging van het financieren en oprichten van een terroristische organisatie., aldus een woordvoerder van FDU-Inkingi, de partij van Ingabire.   Om nog enigszins met bewijs te komen werden veel kleine zaken opgeblazen of verdraaid weergegeven. Daarnaast mist de beschuldiging wettelijke basis omdat ze zijn gebaseerd op een wet die pas in 2008 van kracht werd. De activiteiten waarop de aanklagers hun bewijs baseren, dateren van voor die tijd. De afgelopen week was het de beurt aan de verdediging om de beschuldigingen van terrorisme te weerleggen.

Het openbaar ministerie heeft geen enkel bewijs van ook maar een enkele terroristische activiteit van Ingabire. Ook wordt nergens hard gemaakt dat zij bedreigingen op dit valk zou hebben geuit. Zo zou Vital Uwumuremyi, een van haar mede-beklaagden, in 2007  en 2008 regelmatig telefonisch contact gehad hebben met Ingabire, maar de telefoonlijsten die vanuit Nederland naar Rwanda werden gestuurd, laten geen enkel telefoontje naar Congo zien.

Het openbaar ministerie beschuldigt Ingabire ook van het opzetten  en financieren van het de terroristische organisatie CDF, het zou de gewapende tak van haar politieke partij zijn. Maar volgens de getuigen van het openbaar ministerie heeft deze organisatie nooit bestaan, laat staan activiteiten ontplooid. Niet in Rwanda, noch elders op de wereld. Ook hebben de aanklagers geen enkel overtuigend bewijs dat Ingabire een terroristische organisatie zou hebben gefinancierd, aldus de woordvoerder van de UDF.

Het enige dat wijst in die richting zou de verklaring zijn van mevrouw Specioso, de voormalige voorzitster van de Rwandese vrouwenvereniging in Nederland. Zij vertelt over een kleine som die ze op verzoek van Ingabire naar Congo stuurde via Western Union. Maar mevrouw Specioso is geen betrouwbare getuige. Haar verklaring bevat verschillende tegenstrijdigheden en ook was ze niet eerlijk over immigratiestatus. Daarnaast is haar verklaring ongeldig omdat noch mevrouw Specioso noch de tolk onder ede stonden. Zij hoefden de waarheid dus niet te vertellen.

Volgens het openbaar ministerie heeft Ingabire twee van haar medebeklaagden ontmoet in Kinshasa om te praten over het opzetten van de gewapende tak. Maar het enige wat de aanklagers als bewijs hebben zijn twee tickets, waarvan noch de namen niet kloppen noch datum klopt.

Het proces is verdaagd tot na het paasreces en gaat op 10 april verder.

Elke donderdag demonstreren familie en sympathisanten voor het gebouw van de Tweede Kamer in Den Haag om de parlementariërs en ministers attent te maken op de situatie van Victoire Ingabire. Ze gaan gekleed in het roze, omdat dat de kleur is van de gevangeniskleding in Rwanda. Op de foto rechts Remi, de oudste zoon van Ingabire.

Wachten, wachten en nog meer wachten

Ging gisteren en eergisteren alles geheel volgens plan met de afspraken in Parijs, vandaag lukt het niet erg. Vanochtend hadden we een afspraak met een Frans voormalige minister van Buitenlandse Zaken, maar die bleek onverwacht te zijn afgereisd -zo werd ons gezegd- naar de Maladiven. Ja ja, het zal wel. De beste man zal de afspraak wel niet in zijn agenda hebben gezet. 

Om een uur hadden we een volgende afspraak. Dit keer met een Afrika-deskundige. Hij woont een eindje van het centrum, maar makkelijk bereikbaar met de metro. Dan moet de metro wel rijden natuurlijk. Om onbegrijpelijke redenen stond het treinstel meer dan 20 minuten stil, terwijl steeds meer mensen zich door de openstaande deuren probeerden te persen. Toen wij eindelijk gingen rijden had ik niks om mij aan vast te grijpen, maar dat hoefde ook niet. Ik werd keurig rechtop gehouden door de 100 andere mensen die met mij de vierkante meter deelden. 

Natuurlijk kwamen wij te laat.En jawel … ook deze vogel bleek gevlogen. Hij was een kwartier voor onze komst vertrokken met de belofte binnen een half uur weer terug te zijn. Dat halve uur is inmiddels ruim voorbij, maar nog steeds geen spoor. Gelukkig is er hier wel wifi, zodat we onze mail kunnen checken, zo hoeven we niet helemaal werkeloos te wachten. Ben voor de zekerheid ook onze andere afspraken nog even aan het nabellen. Ter herinnering, zodat we vanavond en morgen niet nog meer hoeven te wachten.

Woensdag 4 april

Gisteren werd een wet aangenomen in Rwanda die op papier de Rwandese media meer persvrijheid geeft. Iedereen weet: het is een papieren tijger, vanwege een nieuwe toezichthoudende organisatie een paar clausules. De belangrijkste is wel dat de president kan bepalen of informatie 'geheim' is en dus niet kan worden gebruikt. Met name de rechtspraak, regeringsoverleg en besloten bijeenkomsten van het parlement worden afgeschermd. Dat zijn nou juist de leukste plekken om nieuws te halen voor een journalist. Het zijn ook de plekken waar 'gelekt' wordt door politici die denken daardoor een bepaald voordeel te halen. En daar is de regering erg bang voor. 

In Rwanda ligt persvrijheid erg gevoelig. Sommige media wakkerden  in 1993 en 1994 de haat tussen de Tutsi's en de Hutu's aan, en worden gezien als medeschuldigen aan de genocide die aan een miljoen Tutsi's en gematigde Hutu's het leven kostte. Het bekendste voorbeeld is Radio Milles Collines. Het noemde Tutsi's kakkerlakken die moesten worden gedood. President Kagame heeft een bijna traumatische angst dat meer vrijheid voor de pers zal leiden tot nieuwe haatzaai campagnes. Die traumatische angst leidt er toe dat in Rwanda al heel snel iets tot haatzaaien wordt bestempeld. Er zitten dan ook journalisten met fikse vrijheidstraffen in de gevangenis die in hun krant 'haat zouden hebben gezaaid'. Alle kritische media worden bestempeld als haatzaaiers en divisionisten.

Over twee dagen wordt de start van de genocide herdacht. Op 6 april 1994 werd het vliegtuig neergehaald met daarin onder meer de Rwandese en Burundese president. Er zijn aanwijzingen dat Paul Kagame, toen leider van de RPF, achter de aanslag zat. Recent onderzoek pleit Kagame min of meer vrij, maar bij het onderzoek worden grote vraagtekens gezet.  

Dinsdag 3 april

Morgen voor een paar dagen naar Parijs. Een aantal belangrijke mensen interviewen die zich bezig hielden met het pact colonial, de overeenkomst tussen de oud-kolonien van Frankrijk en Frankrijk zelf. Dat pact werkt zeer voordelig voor Frankrijk, vandaar dat Frankrijk altijd een fikse vinger in de pap heeft als het gaat om het bestuur in die landen. Zo kon Ouattara alleen president worden in Ivoorkust, omdat hij de steun had van de Fransen. Ook in Mali is Frankrijk actief op dit moment, al is dat niet altijd zichtbaar.

Een van de laatste keren dat ik in Parijs was, bracht mijn echtgenoot mij weg. We hadden aangename weken doorgebracht in ons seinwachtershuis en hij zou mij afzetten aan de rand van de stad. daar zou ik makkelijk een metro kunnen pakken zo was ons idee. 

Tom -die fijne gids die zoveel ruzies tussen man en vrouw over de te volgen weg overbodig had gemaakt- wist ons feilloos naar de rand te brengen. Nu nog een metro. Echtgenoot zette de auto op een stoep en ik liep als een heuse kip in de rondte, zonder een metro bord te vinden. Ik klampte voorbijgangers aan, maar die haalden hun schouders op. 'Le metro? Je ne sais pas.' Ook een paar breedgeschouderde agenten wisten het niet. Waren wij wel in Parijs? Wij hadden verhalen gehoord van vrienden van vrienden die gedachteloos hun Tom hadden gevolgd, om bij het eindpunt te bemerken dat zij weliswaar in Saint Jacques waren beland, maar in een geheel ander departement dan de bedoeling was. Bestond er een ander 'Paris?'

Navraag leerde dat wij ons inderdaad in de Franse hoofdstad bevonden. Nu nog een metro. Echtgenoot besloot dat wij beter iets verder konden rijden. Ik knikte ja, en legde mijn rugzakje achter in de auto, bij mijn fotokoffer en andere kostbare bagage. Wij reden verder, en na een minuut of tien hadden wij het idee dat we nu wel bij een metro moesten komen. Echtgenoot keek achteruit. En zag de achterdeur van de auto wagenwijd openstaan. Fotokoffer, rugzak met creditcards en paspoorten, gereedschapskist, alles kon in die tien minuten op het parijse asfalt zijn beland, recht in de grijpgrage handen van clochards die elke 100 meter in Parijs te vinden zijn.

Echtgenoot verschoot van kleur na zijn  ontdekking, en vertelde mij in een taal die niets aan duidelijkheid te wensen overliet, wat hij van mij dacht. Ik stond op dat moment erg laag op zijn prioriteitenlijst. 

Gelukkig was na een korte inspectie duidelijk dat er niets weg was. Behalve dan misschien een DVD-recorder. Hadden we die nu wel of niet meegenomen? Het afscheid een paar minuten later, vlakbij de metro was desalniettemin hartelijk, echtgenoot was al aan het ontdooien. 

Vijf minuten later zag ik hem voorbijrijden. Met een wijd open achterdeur. Ik was opnieuw vergeten het portier te sluiten. 

 

Zaterdag 31 maart

Free Press Unlimited  wil betrouwbaar nieuws beschikbaar maken voor juist diegenen in landen met weinig tot geen persvrijheid. Dat doet FPU onder meer door het ontwikkelen van eigen mediakanalen en het trainen en adviseren van media-professionals. Hun motto: People deserve to know.

Dat staat op de website van Free Press Unlimited. De praktijk blijkt toch iets weerbarstiger zo ervoer ik gisteren.

Dat Free Press Unlimited is wel iets dacht ik anderhalf jaar geleden, toen ik vanuit Goma de vraag kreeg of er wellicht steun kon komen voor het opzetten van een onafhankelijk radiostation. Harstikke belangrijk in dit gebied waar nauwelijks onafhankelijke informatie voorhanden is. Kranten zijn er niet en radio is vaak de enige mogelijkheid om mensen te informeren. Mensenrechtenactivist Sylvestre Bwira woonde toen nog in Goma en hij maakte een gedegen voorstel. Dat werd afgeschoten door de landen coördinator van Free Press Unlimited: er waren al zoveel radiostations en we konden beter bij een bestaand station aanhaken.

Dat leek mij een redelijk voorstel, dus mei vorig jaar liep ik samen met een aantal mensen de belangrijkste stations af. De kwaliteit was niet zo veel, en belangrijker nog: alle hadden een band met hetzij een politicus, hetzij een kerk, hetzij een belangenorganisatie. Hierbij aansluiten betekende dat onafhankelijk nieuws niet mogelijk zou zijn.

Sylvestre had, hij was inmiddels gevlucht naar Nederland na zijn ontvoering, 10.000 euro bij elkaar weten te scharrelen aan fondsen. Ik besloot opnieuw contact te zoeken met Free Press Unlimited om te zien wat de mogelijkheden waren. Ik belde de organisatie een aantal malen, maar telkens was de landen coördinator in vergadering, in Congo of elders. Ik liet steeds een bericht achter bij de receptioniste of op voice mail. Email werd niet beantwoord.

Gisterochtend kreeg ik dan eindelijk de landen coördinator aan de lijn. Het werd een bizar gesprek. Ik legde hem mijn ideeën voor, maar hij was redelijk kort:

“Er zijn al zoveel radiostations, ja wel van slechte kwaliteit, dat klopt.  Nee, zomaar een radiostation opzetten –hij noemde dat 1-op-1- dat deed FPU niet –opmerkelijk want op de site staat iets heel anders -. Trouwens had ik wel gedacht aan de continuïteit. Liever geeft FPU training aan meer stations, 20 of zo, dat doe ik in mijn gebieden. We kennen wel een organisatie in Goma met wie we dat zouden kunnen doen.”

Ik enthousiast: “Maar dan beginnen we toch daarmee. Het allerbelangrijkste is dat er goede onafhankelijke radio in het gebied komt. Als jullie daar een betere manier voor hebben, dan wil ik daar graag over praten.”

De landen coördinator: “Nou ja, eigenlijk is die organisatie nog erg fragiel en vertrouw ik die man niet zo.”

Ik: “Dus dat is geen optie”.

De landen coördinator: “Nee eigenlijk niet. Maar we hebben natuurlijk ook geen financiering.”

Ik: “Maar we kunnen op zoek gaan naar fondsen.”

De landen coördinator: “Eigenlijk is dat onze taak.”

Ik: “Maar je vindt het toch belangrijk dat er goede informatie komt, in juist dat problematische gebied?”

De landen coördinator: “Ja, dat wel, maar Goma is eigenlijk niet mijn gebied. Ik zit ergens anders met mijn projecten. En Noord- en Zuid-Kivu zijn weinig toegankelijk en gevaarlijk buiten Bukavu en Goma.

Ik: Dus je hebt eigenlijk geen tijd? – Ik liet even buiten beschouwing dat het er toch wel heel erg op leek dat de landen coördinator het een beetje eng vond in Noord en Zuid Kivu.

De landen coördinator: “Ik heb een dergelijk voorstel een paar weken geleden al op mijn bureau gehad en dat heb ik afgewezen, dus waarom zou ik daar nu anders over denken?”

Ik: “Dat was mijn voorstel van anderhalf jaar geleden, dat vertelde ik net, inmiddels heb ik dus het rondje gemaakt, is er 10.000 euro binnen en wil ik graag met je praten over alternatieven. Maar het lijkt alsof je niet echt wilt”

De landen coördinator: “Ik denk dat we hetzelfde willen, kun je iets op papier zetten?” (Ja deze dooddoener kennen we)

Ik (beetje bozig): “Het heeft niet zoveel zin om een project te beschrijven waarvan ik niet zeker weet of jullie er iets in zien. Want je wilt niet 1 op 1, je wilt geen trainingslocatie of organisatie, je wilt niet nadenken over fondsen, je wilt zelfs niet samen met mij praten over een haalbaar project in dit zo belangrijke gebied.”

De landen coördinator: “Ik vind je toon niet erg prettig. Je probeert me ergens naar toe te duwen.”

Ik: “Ik probeer alleen te kijken wat mogelijk is en wat niet, maar blijkbaar is bij jullie niets mogelijk.”

De landen coördinator: ‘De toon bevalt me niet, dus nee.’

Ik: “Nou dan niet, dan zal ik het zelf moeten organiseren. Goedemiddag.’

Hij had er helemaal geen zin in. Zoveel was duidelijk. Blijkbaar kan bij FPU de landen coördinator in zijn eentje beslissen wat er kan in een bepaald gebied en wat niet.

Het betekent dat ik het zelf moet organiseren en andere partijen en fondsen moet zoeken. Alle ideeën en hulp zijn welkom.

Vrijdag 30 maart

RWANDA - Genocidewetgeving voor rechter

Afgelopen dinsdag diende voor het rwandese Hooggerechtshof een zogeheten kangaroe-proces: een proces in een proces. Oppositieleider Victoire Ingabire betwistte de geldigheid van een genocidewet die het mogelijk maakt mensen te veroordelen vanwege genocidair gedachtengoed. De uitspraak wordt 13 april verwacht. Aanstaande maandag gaat haar ‘gewone’ proces weer door.

Volgens Ingabire en haar advocaten beperkt deze wet de vrijheid van meningsuiting, zoals vastgelegd in de grondwet. “De wet is zo vaag dat mensen die hun mening willen geven, niet weten wat wel en wat niet mag binnen de wet”, aldus Ingabires Rwandese advocaat Gatera Gashabana. Volgens Gatera weten zelfs rechters niet goed wat wel en niet mag van de wet, omdat mensen worden gearresteerd op basis van subjectieve interpretaties van de wet. De advocaat van Ingabire vindt ook dat de straffen die bij deze wet horen, disproportioneel zijn: Ingabire kan 10 tot 25 jaar gevangenisstraf krijgen voor het hebben van genocide gedachtengoed. Voor alle duidelijkheid, het gaat hier om ideeen, niet om acties.

De wet is meerdere malen bekritiseerd door mensenrechtenorganisaties als Human Rights Watch en Amnesty international. Ook Nederland heft Rwanda aangesproken op de vaagheid van wetgeving. Rwanda beloofde in 2010 de wet aan te passen, maar heeft tot nu toe geen letter van de wet veranderd. De wetswijziging ligt al een jaar bij het parlement te wachten op goedkeuring.

Ingabire heeft, al zolang ze leider is van UDF Inkingi, verklaard dat de genocide niet alleen Tutsi-slachtoffers kent, maar ook Hutu slachtoffers. In Rwanda mag dat niet hardop worden gezegd. In de wet staat dat het een genocide tegen Tutsi’s was. Direct bij aanomst in Rwanda, 16 januari 2010, vroeg Ingabire aandacht voor de Hutu-slachtoffers op een gevoelige plek: het genocide monument voor Tutsi’s in Kigali. Het was een duidelijk gebaar naar president Kagame. Het was deze uitspraak waardoor zij nu wordt beschuldigd van het hebben van genocidair gedachtengoed.

Ze kwam daardoor direct onder vuur te liggen van het Rwandese regime. Een paar weken later werd ze gearresteerd en werd herhaalde malen ondervraagd door de politie. Ze kreeg stadsarrest. Haar arrestatie maakte het uiteindelijk onmogelijk haar politieke partij officieel in te schrijven, waardoor zij niet mee kon doen met de presidentsverkiezingen in augustus 2010.

Assad, deel 2

Van verschillende kanten werd ik gisteren op mijn vingers getikt over wat ik schreef over Assad. Zij hebben gelijk, de situatie is gelaagder dan ik vertelde. Maar ik was geraakt door de berichten. Kinderen martel je niet. kinderen knuffel je. Zoals altijd zijn er in dit soort situaties grote economische belangen die een belangrijke rol spelen: specifieke landen en bedrijven hebben er alle belang bij dat een bepaalde beeldvorming ontstaat. En dus wordt er zwart-wit bericht: goed en slecht. 

Dat was het geval bijvoorbeeld bij Ivoorkust: de Fransen steunden vorig jaar Ouattara (goed) omdat hij uitgesproken Frans is. De andere president Gbagbo (slecht) zit nu in Den Haag bij het ICC omdat hij misdaden tegen de menselijkheid heeft begaan. Gabgo was uitgesproken anti-Frans en hun neo-kolonialistische houding. In Libie was Khadafi slecht en de rebellen goed, een beeld dat de Westerse pers tot aan het lachwekkende soms wist uit te venten. En nu is in Syrie dus hetzelfde aan de hand, hier hebben de Britse media het voortouw, met een slechte Assad en goede rebellen. In Ivoorkust waren het de Fransen en de VN-vredesmacht die Gbagbo arresteerden en overdroegen aan Ouattara. In Libie konden de rebellen doorstoten naar Tripoli dankzij westerse steun. In Syrie weet het westen niet zo goed wat het met de rebellen aan moet, maar krijgen de rebellen van verschillende kanten steun en wapens. 

Ik heb geleerd dat bij conflicten geldt: follow the money. Wie heeft belang bij een bepaalde situatie. En dat is lang niet altijd makkelijk te achterhalen, omdat niet alles is wat het lijkt. 

  

Donderdag 29 maart

Vandaag niets over Congo, Rwanda, Burundi of Nederland, maar over Syrie. Reden is de berichtgeving kinderen. Die worden door president Assad systematisch gemarteld om zo aan informatie te komen. Kinderen worden ook gebruikt als gijzelaar. Dit zegt de mensenrechtencommissaris van de VN, Navi Pilay. Het is het ultieme dieptepunt. Eerder al hoorden we dat mensen in ziekenhuizen werden gemarteld. Dat hij zijn eigen burgers laat doodschieten en bombarderen vinden we intussen al heel normaal. Het is gruwelijk wat Assad met zijn eigen burgers doet. Assad is een verschrikkelijke moordenaar die bij het Internationaal Strafhof thuishoort. Ik zou graag weten wat er in het hoofd van deze meneer en zijn echtgenote omgaat. Terwijl het land in brand staat, mailt mevrouw Assad nog vrolijkjes over dure sierraden met een vriendin in Parijs.  Dat weten we dankzij gelekte emails naar het engelse dagblad The Guardian. 

Afgelopen dinsdag ging Assad akkoord met een vredesplan van de VN-gezant Kofi Annan. Vooralsnog heeft dat er niet toe geleid dat Assad stopt met het geweld tegen zijn eigen bevolking. Ook is er nog geen enkel zicht op dat Assad aan aftreden denkt. Er zijn dagen dat ik de krant maar snel dichtsla en de radio op 'muziek' zet. 

Woensdag 28 maart 

Het is was treurig gisteravond in de uitzending van Pauw en Witteman. Met een juichende staatssecretaris, een draaiend oud-kamerlid en een publicist die ongefundeerd wat roept.

Het ging over ontwikkelingssamenwerking gisteravond, natuurlijk naar aanleiding van de bemoeienis van Bill Gates, die daartoe werd opgepord door Oxfam Novib. Voormalig VVD-kamerlid Arend Jan Boekestijn en publiciste Marcia Luyten hadden  -terecht- veel kritiek op de manier waarop ontwikkelingssamenwerking gegeven werd. Dat heeft beslist negatieve gevolgen voor landen, kijk maar naar Mali waar het noorden is verwaarloosd ten opzichte van hoofdstad Bamako in het zuiden, zo vond Luyten. 

En ging steun ook niet naar verkeerde landen, zo vroeg Witteman? Waarop staatssecretaris Teeven euforisch losbarstte over Rwanda met het beste rechtssysteem van Afrika en dat er toch mooi dankzij Nederland fatsoenlijke gevangenissen stonden waar gevangenen zaten die keurig waren opgebracht door in Nederland opgeleide rechters en officieren van Justitie. 

Boekestijn sputterde wel tegen met kreten als repressief regime dat iedereen afluisterde en frauduleuze verkiezingen, maar boog het hoofd toen Marcia Luyten ook begon over schoon, net en niet corrupt. Kagame is dan wel een repressief leider, maar het land is schoon en net en alle kinderen gaan er naar school, zo was de teneur. En Luyten kon het weten, zij had twee jaar in Kigali gewoond.

Toen kwam het gesprek op Ingabire. Die stopte volgens Boekestijn zijn emailbox vol. Luyten deed er een schepje bovenop: zij vond dat Ingabire een dubieuze staat van dienst heeft.  Boekestijn knikte snel om Luyten te behagen: 'Dat weet ik.'

Waarmee hij zich ontpopte als een draaikont pur sang. Ik kan me nog herinneren dat Arend Jan Boekestijn als kamerlid, een lang gesprek voerde met Ingabire in het restaurant van de Tweede Kamer. Hij was zeer uitgesproken over Rwanda en haar president. Ik heb destijds (2009) niet kunnen merken dat hij vond dat er een luchtje zat aan Ingabire. Integendeel, hij heeft haar gesteund toen zij niet kon deelnemen aan de verkiezingen in 2010. Zo twitterde hij in mei 2010:

"Hoe lang steunen wij regime in Rwanda nog? Ingabire kan niet deelnemen aan verkiezingen. Tweede Kamer doe er wat aan"

10 mei 2010 om 18:49 via Twitter - Link - Delen

Hoe Luyten erbij komt dat Ingabire een dubieuze staat van dienst heeft, kwamen we niet te weten. Het gesprek werd afgekapt. Luyten woonde in Kigali van 2001 tot 2003. Haar echtgenoot was diplomaat. Dan zit je in welingelichte kringen zeg maar, met toegang tot het neusje van de Rwandese zalm. Maar Ingabire zal toen zeker geen onderwerp van gesprek zijn geweest, zij was nog niet in beeld. 

Luyten zelf zou moeten weten hoe censuur werkt.  Het contract van haar echtgenoot werd in 2009 niet verlengd -het echtpaar zat inmiddels in Kampala, Uganda- vanwege de kritische artikelen van Luyten in NRC over ontwikkelingssamenwerking, aldus Luyten. De publiciste geeft ook toe, onder druk, haar artikelen te hebben afgezwakt. Inmiddels is haar echtgenoot Tweede Kamerlid voor de PvdA. Beiden zouden dus persvrijheid en vrijheid van meningsuiting hoog in het vaandel moeten hebben en de manier waarop Rwanda met critici van het regime omgaat, moeten veroordelen.  Maar niet Rwanda krijgt een veeg uit de pan, maar oppositieleider Victoire Ingabire. Verbazingwekkend.

Want wat zeggen wij als minister president Rutte zou roepen dat een bepaalde mevrouw in de gevangenis thuis hoort terwijl haar proces nog gaande is? Juist, dan is er een rel en zeggen wij: mond dicht Mark. Dat hoort niet in een democratie die de Trias Politica hanteert.

En wat zeggen wij als onze minister president het Jolande Sap en Emile Roemer onmogelijk maakt hun eigen partij op te richten, en ze voor het gemak maar in het gevang gooit, met gebruikmaking van een wet die door alle wetsdeskundigen als 'veel te breed' wordt bestempeld en waarvoor Nederland Rwanda twee jaar geleden al op de vingers tikte, maar waaraan nog geen letter is veranderd? 

Juist, dan zeggen wij: Mark, doe es normaal man.  

Zowel Luyten als Teeven als Boekestijn gleden gister onderuit in het Rwandese zij-debatje over ontwikkelingssamenwerking. Het valt hen kwalijk te nemen omdat ze alledrie uitstekend op de hoogte zijn van wat er in Rwanda speelt.

Teeven kondigde aan dat hij deze zomer naar Rwanda gaat. Ik ga proberen met hem mee te reizen, maar wedden dat ik geen visum krijg? 

Dinsdag 27 maart

Wie in Congo van oost (Goma) naar West (Kinshasa) wil vliegen met een commerciële maatschappij is een dapper mens. Regelmatig donderen vliegtuigen naar beneden omdat onderhoud niet echt hoog op de prioriteitenlijst staat van de vliegmaatschappijen. Ik ken journalisten, en beslist niet de minsten, die voor geen goud in zo'n vliegtuig stappen. Journalisten hoeven dat ook niet. Die kunnen gratis meevliegen met vluchten van VN-vredesmacht Monusco. Comfortabel is het niet en je bagage wordt onder je kont weggestolen, maar het is een stuk veiliger dan bijvoorbeeld een tripje met Hewa Bora. Juli vorig jaar was het weer raak. Een van hun vliegtuigen stortte neer bij Kisangani , waarbij 75 van de 100 passagiers om het leven kwamen. Zelfs voor de Congolese regering was de maat vol en de maatschappij werd uit de lucht genomen. Restte alleen nog maatschappij CAA. Daar vloog ik vorig jaar mee van Uganda naar Goma. Een klein knus vliegtuig, waar bagage en mensen gezellig op elkaar werden gestapeld. Halverwege de vlucht werd iedereen uitgeladen en in een klein hotel weer uitgeladen om daar de nacht door te brengen. Vliegen in de nacht vond de piloot te gevaarlijk en er was ook nog een onweersbuitje op komst. Een bijzondere ervaring.

Gisteren vloog voor het eerst een vliegtuig van de nieuwe maatschappij FlyCongo van Kinsshasa naar Lumbashi. Het haalde de eindstreep. FlyCongo is niets meer dan een opgepoetste versie van Hewa Bora. Wat vliegtuigen eruit, wat mensen eruit en hup. Het onderhoud gebeurt in Zuid-Afrika en de Verenigde Staten. Ik heb geen idee wat ik daarvan moet denken, maar ik kan me voorstellen dat die vliegtuigen noch de Verenigde Staten noch Zuid-Afrika halen als ze aan hun onderhoudsbeurtje toe zijn. 

Van het najaar ga ik weer naar Congo. Eerst met de KLM (ja ja voor de air miles), en alle binnenlandse vluchten met Monusco. Journalistenpassen zijn bij mij tegen een redelijk bedrag te bestellen. 

DAGBOEK: Vader krijgt levenslang

Maandag 26 maart

CONGO- Nog steeds geen regering of parlement

Congo heeft nog steeds geen regering. Informateur Charles Mwando Simba heeft wel een rondje gemaakt langs alle politieke partijen, maar hier vallen geen wonderen van te verwachten omdat de UDPS, de partij van Etienne Tshisekedi niet met de informateur wil praten. De andere partijen vinden dat er een brede regering moet komen, inclusief de oppositie. Maar vooralsnog heet de UDPS daar weinig zin in. Etienne Tshisekedi ziet zichzelf als de enige legitieme president van Congo omdat hij vindt dat de huidige president, Joseph Kabila, de verkiezingen in november alleen kon winnen vanwege fraude.  

Tshisekedi heeft nog steeds een vorm van huisarrest. Zijn huis en straat in Kinshasa worden zwaar bewaakt; zo kan het regime goed controleren wie er wel en wie er niet bij hem op bezoek mag. Verwacht wordt dat er voor Kabila uiteindelijk maar een ding op zit: toch gaan praten met zijn grootste rivaal. Kabila zal nog een zware dobber krijgen aan sluwe vos Tshisekedi. Zeker nu zijn belangrijkste adviseur bij een vliegtuigongeluk om het leven kwam. 

Ook het parlement in Congo functioneert nog niet naar behoren. Het hooggerechtshof is nog steeds bezig om de meer dan 500 ingediende bezwaren te behandelen. Daarnaast weigeren veel UDPS-leden hun zetel in te nemen. Kortom, het ziet er niet naar uit dat het komende maanden politiek snel beter zal gaan met Congo. 

Vrijdag 23 maart

RWANDA: Onbetrouwbare verklaring domineert  proces Ingabire

De afgelopen twee dagen stond het proces tegen oppositieleider Victoire Ingabire in het teken van de verklaring van een voormalige voorzitter van de Rwandees/Nederlandse vrouwenvereniging Uraho. Ook haar huis werd december 2010 doorzocht op verzoek van het Rwandese Openbaar Ministerie. Ze werd twee keer ondervraagd door de Nederlandse politie. Haar verklaringen maakten deel uit van het meer dan 600 pagina's tellende dossier dat naar Rwanda werd gestuurd. Het draaide allemaal om geld dat de voorzitster op verzoek van Ingabire via Western Union naar Congo zou hebben gestuurd. Dat geld zou gebruikt zijn voor het oprichten van de gewapende tak van Ingabires politieke partij. 

De voorzitster kende Ingabire redelijk goed. Ze gingen samen naar bijeenkomsten in Spanje en op voorspraak van Ingabire werd zij voorzitter van de vrouwenvereniging. 

Maar zowel de aanklagers als de verdedigers hebben vraagtekens bij de betrouwbaarheid van de getuige. De vereniging kreeg 10.500 euro van Oxfam/Novib en het vermoeden bestaat dat de voorzitster (een deel van) dit geld naar haar familie heeft gestuurd. 

Ik heb ongeveer een jaar geleden zelf met mevrouw gesproken. Dat was een moeilijk gesprek. Ze sprak zichzelf herhaaldelijk tegen, of wilde stoppen als ze de vragen te moeilijk vond. 

Het proces zelf is weer verdaagd in afwachting van de uitkomst van het Hooggerechtshof. Daar wordt aanstaande dinsdag de petitie behandeld die Ingabire indiende. Ze vraagt de genocide-wet ongeldig te verklaren omdat deze strijdig zou zijn met de Grondwet. De genocide-wet wordt gebruikt om critici van het regime de mond te snoeren en in het gevang te gooien. Het is een heel algemeen gestelde wet, waardoor bijna alles er onder kan vallen. Lekker handig! Zelfs kleine kinderen van onder de 12 kunnen zich volgens deze wet schuldig maken aan genocide ideologie. Rwanda zegt al sinds 2010 dat het de wet zal veranderen, maar er is nog weinig gebeurd.

Donderdag 22 maart

Ben ik net begonnen met het plannen van een trip naar Mali (verkiezingen, hongersnood, rebellen) pleegden soldaten vannacht een staatsgreep, zo vertelden ze op de staatstelevisie. Ze hebben alle instituties ontbonden, het presidentiële paleis in Bamako bezet en een aantal ministers gearresteerd. Er geldt een een avondklok. Volgens berichten is president Touré ongedeerd; hij zou zich op een veilige plaats bevinden. De soldaten pleegden de coup uit onvrede met de weinige middelen die ze hadden in de strijd tegen de rebellen in het noorden. Gisterochtend begonnen ontevreden soldaten zich te roeren in garnizoensstad Kati. Dit heeft uiteindelijk geresulteerd in de staatsgreep. 

Nu maar nagelbijtend kijken hoe een en ander zich ontwikkelt. Voorlopig ga ik rustig door met plannen. 

Woensdag 21 maart

DRC: VN-rapport bevestigt martelen en doden tijdens verkiezingen

Wat alle Congolezen al wisten, werd gisteren bevestigd door een rapport van de Verenigde Naties: voor en na de verkiezingen op 28 november hebben politie, leger, republikeinse garde en veiligheidsdiensten mensen zonder geldige reden gearresteerd, gemarteld, in elkaar geslagen, laten verdwijnen en vermoord. Alleen al in Kinshasa zijn volgens de mensenrechtenorganisatie van de VN 33 mensen gedood en zo'n 83 zwaar gewond. Van 16 mensen is nog steeds niet bekend waar ze zijn gebleven en 265 mensen werden gearresteerd. Dit zijn de cijfers die de VN boven tafel heeft weten te krijgen. Ik huiver als ik denk wat er niet boven tafel kon komen. Veel van de doden zijn neergeschoten. Dat is verklaarbaar als je bedenkt dat er met scherp werd geschoten om groepen mensen uit elkaar te drijven. Veel slachtoffers waren gelieerd aan de UDPS, de partij van Etienne Tshisekedi, de belangrijkste tegenstander van Joseph Kabila. 

De verkiezingen zijn gehouden omgeven door chaos, fraude en geweld. Alle rapporten van waarnemers bevestigen dat beeld. Er is alleen geen enkel land dat daar consequenties uit trekt. Er is geen land dat met de vinger wijst en zegt dat de huidige president zijn zetel nooit had mogen accepteren, dat het hem ontbreekt aan legitimiteit omdat hij geen mandaat heeft van het Congolese volk. 

In december startte de Congolese overheid een onderzoek naar het geweld. VN-vredesmacht Monusco toonde zich verheugd met deze medewerking. Tja. Welke slager zal zeggen dat zijn eigen vlees niet deugt? En dus constateert het rapport van de regering dat er in de periode juni 2011 tot februari 2012 slechts 20 mensen werden gedood. 

RWANDA: economisch wonder is luchtballon

President Paul Kagame mag graag vertellen over de economische ontwikkeling van Rwanda. Zijn cijfers worden over het algemeen zonder oogknipperen overgenomen door anderen. De Verenigde Staten, de Europese Unie, Groot Brittannie, zij allen praten Kagame na en zeggen dat Rwanda een economische heilstaat is vergeleken bij de rest van Afrika. Zo daalde volgens Kagame het aantal mensen dat onder de armoedegrens leeft van 65% in 2000 naar 45% in 2010. En dus is mijn beleid een hartstikke groot succes, juicht Kagame.

Gelukkig zijn er wetenschappers die op zoek gaan naar de echte cijfers. An Ansoms van de universiteit Leuven is er zo een. Zij zegt in het Belgische blad Mo, dat de economische groei aan veel Rwandezen voorbij gaat.

Zo zijn er de kleine boeren. Zij worden gedwongen een beperkt aantal gewassen te verbouwen omdat elke streek krijgt toegewezen wat het mag verbouwen. Zo kunnen op grotere schaal gewassen worden verbouwd, vind de Rwandese overheid. Maar de kleine boeren lopen meer risico omdat bij ziekte van een gewas hun hele oogst kan mislukken. Ruilhandel met andere streken komt niet van de grond; het zijn de tussenpersonen die zich verrijken. 

Ook een nieuwe eis om nieuwe huizen te concentreren in dorpskernen levert veelproblemen op. De huizen moeten voldoen aan dure voorwaarden: aparte keuken, stal en toilet. Veel jonge mannen kunnen zich dan ook geen huis veroorloven. Gevolg is dat ze niet kunnen trouwen en dat veel ongetrouwde moeders bij hun ouders moeten blijven wonen.

Een derde knelpunt bestaat uit de vele verplichtingen waaraan moet worden voldaan door burgers en lokale overheden. Boeren worden uitgeknepen door lokale leiders, lokale leiders worden uitgeknepen door landelijke leiders. Zo moeten in een bepaalde streek mensen verplicht hun koffiebonen verkopen aan een bepaalde fabriek. Die betaalt ver onder de marktprijs. De fabriek is van het ministerie van Defensie. Lokale leiders moeten zich houden aan afspraken over leveringen. Voldoen ze niet aan hun verplichtingen, dan kunnen ze worden bestraft of ontslagen. Het spreekt voor zich dat de dorpelingen de prijs betalen.

Postieve ontwikkeling volgens Ansoms: de mensen durven vrijuit te praten over hun frustraties en problemen. Dat was, toen ze er voor het eerst was in 2007, nog geheel anders. Lees hier het hele artikel.

Dinsdag 20 maart

Over Congo valt, als het om de grote lijnen gaat, weinig positiefs te vertellen. Zo is het aantal ontheemden in Oost-Congo hoger dan ooit met bijna 1,8 miljoen, zo blijkt uit cijfers van OCHA, het VN-bureau dat de humanitaire zaken coördineert. Vooral in Maniema en Zuid-Kivu is het aantal ontheemden toegenomen, dat komt door de acties van rebellen en tegenacties van het Congolese leger.

Ook het parlement is nog steeds niet aan het werk, en dat meer dan drie maanden nadat er verkiezingen waren. Er zijn dan ook meer dan 500 bezwaren ingeleverd bij het Hooggerechtshof en het duurt even voordat al deze bezwaren zijn behandeld. Wel zijn inmiddels diverse bureaus geïnstalleerd, zodat als het parlement dat wil, het direct aan de slag kan. 

Afgelopen vrijdag vroeg de aanklager van het Internationaal Strafhof in Den Haag 30 jaar gevangenisstraf voor Thomas Lubanga (zie hieronder 15 maart). Het is een stevige straf die een afschrikkende werking kan hebben voor collega's van Lubanga. De aanklager maakte een dag eerder bekend dat hij president Kabila zal vragen Killer-koning Bosco Ntaganda aan hem uit te leveren. Of Kabila snel uit zijn stoel zal springen om hieraan gehoor te geven is de vraag. 

En in het Virunga natuurpark zijn het niet alleen de stropers en de houtkappers die haar voortbestaan bedreigen, ook het Engelse olieconcern Soco gaat haar best doen de natuur om zeep te helpen. Van de altijd goedgeefse president Kabila kreeg het vergunning om op zoek te gaan naar olie.

Toch is er ook een positief berichtje te melden: dankzij extra steun van de EU worden een aantal wegen opgeknapt, waaronder die in Goma en de weg tussen Goma en Sake. Wie de wegen kent, weet dat het hard nodig is. Voor de jongens die een paar centen verdienen door overdag de kuilen met stenen te vullen om die er 's avonds weer uit te halen is het minder goed nieuws. Ook zal ik het Paris-Dakar gevoel missen: de allereerste keer dat ik naar Sake ging, zat ik bij mensenrechtenactivist Sylvester Bwira in de auto. Die houdt van een stevig tempo en dus scheurden we langs kuilen, zwaarbeladen fietsen, wandelende mensen en vluchtelingenkampen. Paris-Dakar riep Sylvestre met glanzende ogen. Dat mensen zich ternauwernood in veiligheid konden brengen, leek hem niet te deren. Ook een mensenrechtenactivist heeft menselijke trekjes.

Maandag 19 maart

Rwanda - Proces draait nu om vier documenten

Afgelopen donderdag maakte het Rwandese openbaar Ministerie vier extra documenten bekend die gebruikt gaan worden tegen oppositieleider Victoire Ingabire.  Het ging om documenten die in beslag werden genomen bij de huiszoeking in Zevenhuizen (het huis van het gezin van Ingabire) en om een pakketje van meer dan 600 documenten dat Nederland goedwillend bij elkaar had geraapt uit de eigen dossiers. Van al deze documenten heeft de aanklager er vier uitgekozen die hij kan gebruiken om levenslang te eisen.

Het eerste document is afkomstig uit de huiszoeking. Het gaat om een verslag van een vergadering op 24 februari, het jaartal ontbreekt. Uit het verslag moet blijken dat Ingabire samen met andere oppositiepartijen bezig was een gewapende tak van haar politieke partij op te richten en dat zij haar vier mede-beklaagden al kende voor zij naar Rwanda afreisde.

Een tweede document 'Education to citizenship' geeft volgens de Rwandese aanklagers de criteria waaraan potentiële partijleden in Rwanda zouden moeten voldoen. Ze zouden slachtoffer moeten zijn van het huidige regime. Volgens hen laat het document goed zien hoe Ingabire gebruik maakt van 'twee tongen': een op zich onschuldig document verbergt een kwaadaardiger niveau, volgens het Rwandese OM.

Een derde document is een lang verslag van een verhoor van een in Nederland wonende Rwandese mevrouw. De mevrouw praat over het sturen van geld via Western Union, en daar heet het Openbaar Ministerie veel belangstelling voor.

Wat het vierde document is, heb ik niet kunnen achterhalen tot nu toe.

Ingabire sprak de rechters scherp toe. Zij vindt dat de documenten niet konden dienen als bewijs. Ze droegen niet haar naam, noch het logo van haar partij, UDF-Inkingi. Daarnaast worden documenten gebruikt zonder juiste datum. Dat is zeer belangrijk, omdat documenten voor 6 april 2009 niet gebruikt kunnen worden. De wet die het terrorisme behandelt, werd op die datum officieel gepubliceerd. 

Ook gaf Ingabire aan dat er fouten waren gemaakt bij de huiszoeking in Zevenhuizen. Niet alle procedures werden correct gevolgd; zo was er geen advocaat bij aanwezig en kreeg de echtgenoot van Ingabire geen inventarislijst van in beslag genomen goederen. Ook is niet beschreven op welke manieren Rwandese Openbaar Ministerie inzage kreeg in alle in beslag genomen zaken. Zij waren vorig voorjaar in Nederland om te zien wat ze wel en niet konden gebruiken. 

Fixer in Mali?

Ik ben bijna ongemerkt weer een reis aan het voorbereiden. Dit keer naar Mali. Daar zijn eind april verkiezingen, er is hongersnood en het noorden wordt gezellig gemaakt door rebellen en de regionale versie van Al Qaida. Alle reden dus om af te reizen. Een reis voorbereiden begint altijd met een visum, een ticket en fixer. De papieren die ik nodig heb voor een visum vallen dit keer mee. 

Het enige dat daarbij een probleem zou kunnen opleveren is een uitnodiging van een organisatie uit Malil. De ambassade wil die uitnodiging niet leveren en dus moet ik op zoek naar een andere. Ik ken niet zoveel bedrijven in Mali, dus dat wordt een gevalletje 'via via via via'.  Een ticket is ook niet zo lastig. Al gaat wellicht een collega mee en die weet pas over een maand of dat ook daadwerkelijk zo is. Bestellen kan dus nog niet, want ik wil wel samen aankomen. Het vliegveld van Bamako staat voor eeuwig in mijn herinnering geëtst als een kolkend hete hel vol grijpende armen, geschreeuw en onduidelijke ambtenaren. Die ga ik liever met zijn tweeën te lijf. Lees hier verder.

Donderdag 15 maart

PRIVé:

Ongelofelijk: niet alles gaat slecht in het Nederlandse zorgsstelsel

Opeens ging het niet meer. Mijn vader, die een paar jaar geleden nog op zijn sloffen de Vierdaagse hiphopte, kon praktisch niet meer lopen. Hij woonde nog genoeglijk bij zichzelf in huis, maar dat was dus bijna van de ene op de andere dag afge-lopen. Vader moest naar een bejaardentehuis, ofwel zorgappartementencomplex zoals dat eufemistisch heet tegenwoordig. Nee, vader komt niet bij mij in huis, we zijn hier niet in Afrika. Ik vond het fijn dat hij mij onderdak verschafte en te eten gaf toen ik klein was, maar hetzelfde doen voor hem nu hij oud en versleten is … nee! Mijn broers en zussen hebben er dezelfde ideeën over, dus wij moesten op zoek naar een tehuis. Ik begon de tocht met enige huivering ……… Lees hier meer

Bang voor het Internationale Strafhof?

Ik vertel niks nieuws, maar kan er niet omheen: gisteren werd voor de eerste keer iemand veroordeeld door het Internationale Strafhof. De Congolese krijgsheer Thomas Lubanga Dyilo was de leider van de politieke en gewapende arm van het UPC en als zodanig verantwoordelijk voor het ronselen van kinderen, een oorlogsmisdaad vinden de rechters. De aanklacht is bewust beperkt gehouden door hoofdaanklager Luis Moreno-Ocampo, om de kans van slagen van deze allereerste zaak zo groot mogelijk te maken. Dat is dus gelukt. Lubanga verkrachtte ook vrouwen. Ook dat achten de rechters bewezen. Dat is dus dubbel mooi: eindelijk staat vast dat het ronselen van kinderen onder de 15 jaar een misdaad is. 

Het wordt dus hoog tijd dat collega-krijgsheren ook voor het strafhof komen. Zoals onze goede vriend Bosco Ntaganda die in Kivu een waar schrikbewind voert. Hij was ooit de rechterhand van Lubanga. Er loopt een arrestatiebevel van het Strafhof voor Ntaganda, maar de Congolese regering en VN-vredesmacht Monusco zullen geen vinger uitsteken om Ntaganda te arresteren. Hij doet goede diensten als 'postiljon d'amour' tussen president Kabila (Congo) en president kagame (Rwanda) en volgens Monusco zorgt hij voor stabiliteit in de regio. Ntaganda is samen met zijn rebellenclub CNDP officieel lid van het Congolese leger. ook Ntaganda wordt er van beschuldigd kindsoldaten te hebben geronseld.

Hoewel critici zeggen dat het Internationaal Strafhof een hond is zonder tanden, zijn de krijgsheren wel degelijk bang voor dit instituut. Ze willen niet naar Den Haag! Dus alsjeblieft niet opheffen! 

Wie er ook zit, is de voormalige president van Ivoorkust, Laurent Gbagbo. Waarom hij er wel zit en niet de huidige president Alassane Ouattara moet u maar aan de Fransen vragen: De Groene Amsterdammer