Benin, le canard | Buitenpost De Wereld | verbraeken

Le Canard in Nederland

Sat, 10 Jun 2017 12:53:16 +0300

Vrijdag 27 november 2015

Jeukende handen

Hoewel mijn handen jeuken om nauwkeurig uit de doeken te doen waarom de uitspraak van de Raad voor de Journalistiek niet klopt, heb ik besloten voorlopig toch de kaken stijf op elkaar te houden. We gaan tegen de uitspraak in beroep en en dan is het beter om nog even het kruit droog te houden. Nog steeds wel een beetje verbijsterd dat de Haagse rechter afgelopen vrijdag de uitlevering verbood -tenzij aan specifieke condities wordt voldaan.

Hoewel het afgelopen half jaar wel een kentering te zien was. Deze zomer vond een rechter voor het eerst dat de IND met beter bewijsmateriaal moest komen, gezien de zwaarte van de beschuldiging. In oktober vond een rechter hetzelfde in een andere zaak en werd er enkele weken na die tweede uitspraak een derde zaak niet eens meer voor de rechter gebracht.

Om even de zinnen te verzetten, kan ik beter vertellen over mijn collega's uit Benin die gisteren in Den Haag arriveerden. Ze waren doodop. Ze vlogen niet alleen voor de eerste keer, maar reden ook voor de eerste keer met een trein en een tram. Hun allereerste verzuchting: 'Het zou nog minstens honderd jaar duren voor Afrika zover was als Europa.' Ik zag hun doodvermoeide koppies en dacht: Laat ik nou niet gaan zeuren dat Afrika en Europa geen landen zijn, maar continenten met grote verschillen tussen de landen onderling en dat hun grote achterstand voor een (groot) deel te wijten is aan de oude en nieuwe kolonisatoren in Europa.

Cotonou gehaald!

Tue, 07 Oct 2014 14:46:04 +0300

Paaszondag 20 april

In Parakou een bijzonder vrouw ontmoet. Ze is arts, woont al 10 jaar in de buurt van Parakou, zette naast haar dokterspraktijk een boekwinkel op, bracht met de fiets groente rond (gezond!) en struikelde over mij toen ik de eerste ochtend van mijn verblijf zat te ontbijten. We begonnen in het Frans en gingen al rap over in het Nederlands, want natuurlijk vertel je elkaar in de eerste of tweede zin waar je wiegje stond. In de derde of vierde zin zeg je wat je komt doen en zo raakten we aan de praat over heksen. Lies, want zo heet ze, viel bijna van haar stoel toen ik haar het verhaal van de zes meisjesheksen vertelde die geen heks waren maar waren gehersenspoeld door een sekteleider. Zij had precies zoiets aan de hand nu. Ze was te hulp geroepen bij een meisje dat volledig katatonisch was. Ze sprak niet, ze bewoog niet. Natuurlijk vroeg Lies wat er precies aan de hand was.

Oma antwoordde dat het meisje was behekst door een rijke dame uit het dorp. Het meisje had nooit iets gemankeerd, ging keurig naar de middelbare school. Van het ene moment op het andere was ze gaan schreeuwen en had ze zichzelf niet meer onder controle. Ze had de naam van de dame geschreeuwd en gewezen naar de boom waarin de dame zou zitten (vogels zijn eigenlijk heksen). De marabout had geprobeerd het meisje te genezen tijdens een gebedsbijeenkomst, waar onder andere de lokale koning, de ex van de rijke dame, de politie en nog veel meer mensen naar toe waren gekomen.

Inshallah!

Tue, 07 Oct 2014 14:43:19 +0300

Woensdag 16 april 2014

8.00 uur

Inshallah

Vandaag gingen we naar een instituut voor geestelijk gehandicapten. Met de bus toch wel een uur of drie, dus daar waren we de hele dag mee bezig. Gisteravond wilden Alberique en ik de zaak plannen. Maar wie ook kwam, geen Alberique. Dat betekent dat we dus niet gaan, want we hadden vroeg moeten vertrekken. Inshallah.

In plaats van in de bus zit ik nu aan de ontbijttafel. Er is nog geen heet water, want er is geen elektriciteit. In mijn kamer is ook geen water, ik heb me gewassen met behulp van een emmer. Op het moment dat er wel water is, vul ik deze als eerste, zodat ik altijd water heb om mijn handen te wassen en de wc mee door te spoelen. Kleine, maar o zo belangrijke zaken.

Geen stroom betekent geen internet. Lastig, want er moeten vandaag wat belangrijke mailtjes er uit. Ik was er speciaal vroeg voor opgestaan, maar net toen ik wilde beginnen, doofde het licht en hield de airco er mee op. Het is meer dan alleen ergerlijk, de hele economie van Benin is er kreupel van. Op het moment dat een halve stad zonder stroom zit, ligt alles plat.

Nog een 'day after' ...

Tue, 07 Oct 2014 14:41:49 +0300

Dinsdag 15 april

Daar zit je dan, om negen uur in een geheel leeg kantoor. Clash of the cultures. Terwijl ik vind dat iedereen uitgerust aan de slag kan na een geheel vrij weekend, vinden de journalisten dat helemaal niet. Maandag is ook uitrustdag en niemand die er aan gedacht had mij dat te vertellen. Dat sprak toch vanzelf; ze hadden de afgelopen week zo ontzettend hard gewerkt om dat concert en de voetbalwedstrijd voor elkaar te krigen! Nou ja, ik had dan wel een afspraak met Fred om negen uur, maar waarom ik nou boos moest wegstampen om vijf over negen? Ze waren wel een beetje in shock. Toen ik uitlegde dat ik de resterende dagen zo efficiënt mogelijk wilde gebruiken, begrepen ze dat eigenlijk maar half. Het was vorige week toch allemaal prachtig gegaan? Le Canard was op alle radio en tv-stations geweest, er was enorm veel goodwill gekweekt en de krant had laten zien een groots spektakel te kunnen organiseren. Daar moest ik ze weer gelijk in geven.

Voor Fred en Alberique had ik vragenlijsten gemaakt en de rest van de dag bracht ik door met hen. Zoals gebruikelijk na een eerste grote sprong voorwaarts moet er een evenwicht worden gevonden. Stabiliteit. Sommige dingen blijken goed te lukken (betere info uit de regio), andere dingen gaan wat moeizamer (website). Groot probleem is de constante stroomuitval in de stad. Hoe het zit met de inkomsten, daarover deed Fred vaag. Gelukkig heb ik aanstaande donderdag een gesprek met de boekhoudster. Zij kan me hopelijk een antwoord geven op al mijn vragen.

The day after

Tue, 07 Oct 2014 14:40:17 +0300

Zaterdag 12 april 2014

The day after

Vreemde jongens die Beninois! Die laten journalisten voetballen tegen de politie bij 35 graden en nemen dan zo'n klein doel dat er bijna geen goal is te maken. Dan zetten ze langs de lijn een karretje met enorme luidsprekers en laten de plaatselijke sportverslaggever met 200 decibel roepen wat iedereen met eigen ogen kan zien. Uiteindelijk won de politie omdat ze veel slimmer speelde dan de journalisten. Die waren dan wel de hele tijd aan de bal, maar konden geen gaatje vinden om die enorme bal in dat hele kleine goal te krijgen. Dat was ook bijna niet te doen, zo'n beetje alle zeven politie-spelers stonden constant op een kluitje voor dat doel. Het Bijbelse spreekwoord van een kameel door het oog van de naald, spookte twee maal dertig minuten door mijn hoofd.

In het geel de politie, in het rood de journalisten

Ruststand was dan ook 0-0. In de tweede helft, kort voor het einde van de wedstrijd, toen alle journalisten zo'n beetje voor de goal van de politie probeerden met de moed der wanhoop toch dat gaatje te vinden, ging één agent er met de bal vandoor en scoorde. De verslagenheid bij de redactie van De Canard was groot. De triomf bij de politie evenredig. Een collega van een andere krant legde uit waarom de journalisten de politie had laten winnen: 'De verhoudingen tussen ons zijn niet goed, we krijgen nooit informatie van ze. Het is de bedoeling dat ze nu wat toeschietelijker worden.' Hij grijnsde.

Ze zijn er nog, echte dienstverleners

Tue, 07 Oct 2014 14:25:06 +0300

Maandag 24 maart 2014

Het kan, ontdekte ik afgelopen vrijdag. Waar mijn weg doorgaans geplaveid is met onwillige ambtenaren die alles wat ik wil onmogelijk maken door een woud aan onduidelijke administratieve eisen waaraan een levend mens nooit kan voldoen of blikkerige telefoonstemmen die uitsluitend kunnen vragen of ik een 1 of een 2 wil indrukken, leerde ik afgelopen vrijdag het absolute tegendeel kennen. Ik moet er bij zeggen, het was geen ambtenaar noch een blikkerige vertegenwoordiger van een grote dienstverlener, maar een honoraire consul. Wat mij betreft mag vanaf morgen de hele ambtenarij geprivatiseerd. Maak er maar honorair consuls van. Van het onderwijs, van de afvalverwerking, van onze landsverdediging. Dan wordt het allemaal een stuk efficiënter, veiliger en vooral KLANTVRIENDELIJKER. En alle grote bedrijven die zich DIENSTVERLENER noemen, moeten een voorbeeld nemen aan deze kleine ondernemer.

Wat was er aan de hand? Ik had een visum nodig voor Benin en ik hoorde dat er net een paar dagen eerder weer een consulaat in Den Haag was geopend. Afgelopen vrijdag fietste ik dus door de stromende regen (dat wel) naar het Benoordenhout. In mijn tas 1 ingevuld visumformulier, 1 pasfoto, 2 garantiebrieven en 1 vliegticket. Ik meldde mij wat druipend bij de balie en vertelde dat ik voor het consulaat kwam. De dame belde in het Nederlands en zei dat meneer de consul beneden kwam. Ik siste dat ik kwam voor een visum, de consul helemaal naar beneden laten komen voor mij, een armetierig visumkopertje, leek me ongepast. Maar de receptiedame legde onverstoorbaar de hoorn op de haak. Meneer de consul komt er zo aan, herhaalde ze.

Weer een wedstrijd geloof-ongeloof

Fri, 11 Apr 2014 10:03:33 +0300

De grote zanger is gisteren gearriveerd. De directeur van de Canard is in alle staten. Uitgerekend nu moet zijn tweede man eindtentamens doen in internationale diplomatie aan de universiteit en is een andere journalist ziek. In plaats van helpen met de laatste loodjes, voel ik als een ander blok lood aan zijn been, dus houd ik me maar afzijdig. Ik moest toch wat klusjes doen voor PUM. Zo heb ik gisteren gesproken met de media-waakhond (zeer schokkend wat ik daar hoorde, maar ik moet even overleggen hoe ik met de informatie om kan gaan) en met de directeur van radiostation Arzeke. Er was al een expert van PUM, maar ze willen meer. Zo willen ze graag dat twee journalisten op stage gaan en zeer politiek correct: een meisje en een jongen.

Gisteravond gegeten met een goede vriend hier. Hij reed mijn Zuid-Afrikaanse cameraman en mij rond, de eerste keer dat we hier waren. Heel toevallig zat hij met mij in dezelfde bus een paar dagen geleden naar Parakou. Ik vertelde hem over de zes heksen. Natuurlijk kende hij dat verhaal, hij veerde op. Had ik met een van de ouders gesproken? Ik steeg zienderogen in zijn achting. Terwijl wij in het pikkedonker (geen insecten) met onze vingers een karper met hete pepers aten, vertelde hij dat hij ook problemen met zijn dochter had. Ze was 15 jaar en er was geen land meer met haar te bezeilen. Ze was nu in Cotonou, bij haar oudste zus, om een beetje tot rust te komen en om de boze geesten uit te laten drijven. Dat gebeurde, zo zei hij, precies op dit moment.

Nog meer zorgrimpels in Benin

Fri, 11 Apr 2014 09:59:27 +0300

Donderdag 10 april

Meer zorgrimpels in Benin

De hele krant bruist van organisatie-activiteit. Er worden overal in de stad posters opgehangen om het concert van MORGEN aan te kondigen. De kaartverkoop is gestart, er kunnen maximaal 300 mensen in de zaal van de Alliance Française, hoorde ik gisteren van de bovenste beste Max, die vorige keer de moed had een vader te interviewen en daarmee de doorbraak leverde in het heksendossier. Hoeveel kaarten er zijn verkocht is niet duidelijk. Wel duidelijk zijn de zorgrimpels op het gezicht van Fred, de directeur. Hij heeft een dure Beninoise zanger gecontracteerd, maar zijn sponsors laten het afweten, zoveel is me wel duidelijk.

De afgelopen dagen is hij constant bezig geweest mensen te herinneren aan hun belofte een bepaald bedrag te geven. Maar tja. Hoe gaat dat. In een onbewaakt ogenblik beloof je een mooie som. Maar daadwerkelijk de portefeuille trekken doet pijn. En dus verdiepen de zorgrimpels in Fred's gezicht zich elke dag een beetje. Vandaag is D-day. Krijgt hij vandaag niet het benodigde geld bij elkaar, dan moet een deel van de feestelijkheden worden afgelast. Of alle feestelijkheden. Dat zou een redelijke ramp zijn, want daarmee zou precies het tegendeel worden bereikt waarschijnlijk van wat de directeur beoogde: een diepte investering in zijn netwerk. Het zou ook voor hem op een ramp uit kunnen lopen, want hij staat persoonlijk garant. Het lijkt dus zowel voor de krant als de directeur erop of eronder de komende dagen.

Zorgrimpels in Benin

Fri, 11 Apr 2014 09:58:45 +0300

Woensdag 9 april

Zorgrimpels in Benin

Terwijl heel Rwanda treurde over de verschrikkingen van twintig jaar geleden, Frankrijk werd geweigerd bij de herdenking in het land zelf, en in de media prachtige verhalen verschenen (Kees Broere VK, Andrea Dijkstra, Trouw) en verschrikkelijke reportages (1Vandaag), vloog ik naar Benin en zat ik daarna tien uur in een te kleine bus met mijn knieën tegen mijn oren.

Benin lijkt het meest onbekende land van Afrika. Er is geen oorlog, er is geen hongersnood. Het land heeft alleen te maken met wat overstromingen zo nu en dan. Benin mag zich rijk prijzen dat het geen grondstoffen van betekenis herbergt.

'Mijn' krant Le Canard du Nord, viert deze week haar tienjarig jubileum. Groots. Terwijl de directeur gisteren vertelde hoe het programma eruit kwam te zien: concert, buffet, officiële ceremonie, probeerde ik uit te rekenen wat dit feestje zo ongeveer ging kosten. De directeur zag mijn bezorgde blik en zei haastig dat er kaarten werden verkocht voor het concert en dat het buffet alleen doorging als de sponsors zouden betalen wat ze beloofd hadden te betalen. Hij gaf ze nog tot vrijdag. Zaterdag is het buffet, dus als het doorgaat, staan er een paar dames vrijdagnacht en zaterdag voor hun leven te koken.

De dag dat Le Canard een scoop had

Sat, 09 Nov 2013 10:50:39 +0300

Zaterdag 9 november 2013

'Heeft iemand al met de ouders van een van de meisjes gesproken?'' zo vroeg ik streng. De journalisten aarzelden. Ik moest weten dat het bijzonder gevaarlijk was om met de ouders te praten. Het waren immers ouders van heksen. Daar ga je niet zomaar een kopje thee bij drinken. Max stak een voorzichtige vinger op. Hij kende een oom van de buurman van de vader van een van de meisjes. Hij zou zien of hij hem misschien kon spreken. Guillaume wilde Max niet alleen laten gaan, en dus vertrokken ze even later met zijn tweeën. Naar de oom van de buurman.

Ondertussen werd ik door Fred, de eigenaar aan de arm meegenomen naar een conferentiecentrum. Daar waren alle burgemeesters uit de omgeving bij elkaar voor een vergadering en hij maakte van de gelegenheid gebruik concept-samenwerkings-overeenkomsten en zijn krant uit te delen. Ik werd telkens naar voren geschoven als de Nederlandse partner die de krant zou opzwepen tot ongekende hoogte. Ik gaf alle burgemeesters een zweterig handje (het was 37 graden in de schaduw) en vertelde iedereen hoe geweldig de Canard wel niet was. Nu maar hopen dat alle burgemeesters het contract tekenen, dat betekent dat de Canard weer een jaartje door kan. Lees hier verder.

Een aspirientje? Als je niet gelooft, dan werkt het niet

Sat, 09 Nov 2013 10:01:08 +0300

Vrijdag 8 november 2013

De voorzitter van de Voodoo-priesters had een simpele verklaring: de mensen uit Europa geloven niet in voodoo en hekserij omdat ze niet geloven. Alles is een kwestie van geloof. Neem bijvoorbeeld een aspirientje. Als het werkt, dan geloof je in dat pilletje. Als het niet werkt, dan geloof je er niet in.

De 'heksen' zijn inmiddels vrij gelaten wegens gebrek aan bewijs. Het Beninoise rechtssysteem heeft ook geen 'heksen-wet', zoals andere Afrikaanse landen. Met zo'n wet kunnen heksen worden veroordeeld op basis van magisch geaccepteerd 'bewijsmateriaal', een hele griezelige zaak voor ons ongelovige westerlingen. Natuurlijk gaan er nu stemmen op om de wet aan te passen.

De voorzitter van de Voodoo-priesters zei dreigend dat er ook nog zioiets bestond als een oraal proces en dat de meisjes nergens veilig zouden zijn. Ook niet als ze naar de hoofdstad zouden verhuizen.

Van de dame die de meisjes heeft laten bekennen dat het heksen zijn, is inmiddels geen spoor. Ze had een PR-dame in de arm genomen, maar die neemt haar telefoon niet meer op. Vanmiddag gaar eindredacteur Alberique en ik haar dus maar een verrassingsbezoek brengen.

De dag dat de krant eindelijk verscheen

Thu, 07 Nov 2013 09:57:48 +0300

Donderdag 7 november 2013

Max, de opmaker zat als een dood vogeltje achter zijn beeldscherm. Had hij eindelijk de opmaak helemaal klaar, kon de drukker niet drukken. Door alle stroomstoringen van de afgelopen dagen was er iets geknakt in de stoere heidelberger pers. Een nieuw onderdeel zou pas om drie uur arriveren. 'Nous souffrons Anneke', riep hij steeds maar. 'Wij lijden!'

Met het dossier zijn wij gisteren niet opgeschoten. Afspraken werden afgezegd, telefoons niet opgenomen. En toen wij met de directeur voor de enegergievoorziening wilden praten over alle stroomstoringen werden wij door een hautaine jongeman de deur gewezen. Even waande ik me in Rwanda, niet in Benin, waar normaal gesproken iedereen vreselijk zijn best doen om je te helpen.

Gelukkig konden wij 's avonds de geboorte van de nieuwe krant meemaken. De drukkerij staat op een klein veldje achter wat huizen. Een stenen keet, een deur, een raam, twee kale peertjes, twee wankele tafels en een stoere Heidelberg die twee pagina's tegelijk kan drukken. De drukker haalde net de laatste vellen uit de machine, toen eindredacteur Alberique en ik binnenstapten. Max stond te stralen, terwijl hij in sneltempo de vellen krantenpagina's op volgorde legde. De krant zag er technisch goed uit. Het zwart was zwart, het rood was rood, en op de foto's kon je de gezichten van mensen onderscheiden.

Benin: gelooft de socioloog in heksen?

Wed, 06 Nov 2013 10:20:03 +0300

Woensdag 6 november

Om wat koel wetenschappelijk tegenwicht te krijgen voor alle verhitte gemoederen die zeker weten dat de meisjes heksen zijn en mannen veranderen in gebakken kip (zie 1 november), gingen eindredacteur Alberique en ik gisteren naar de universiteit om een socioloog te polsen over dit fenomeen. Hij benaderde de zaak simpel: hekserij bestaat niet echt, want het is lastig om wetenschappelijk onderzoek te doen. Wetenschap bestaat onder meer uit een herhaling van proeven onder vastgestelde condities. Dat is bij de verandering van man naar gebraden kip wat lastig. Niemand ziet wat er gebeurt. Niemand mag er bij zijn.

Volgens de socioloog zijn er twee soorten hekserij. De eerste is de soort die voortkomt uit onwetendheid. Zo werd toen de socioloog jong was, een dame door het dorp gestenigd, omdat zij verantwoordelijk werd geacht voor de dood van haar kinderen. Het ging echter om een uitbraak van rode hond. Daarnaast heb je de hekserij die voortkomt uit de maatschappij en die de maatschappij op haar beurt verder vormt. Zo mag er bijvoorbeeld in bepaalde dorpen niet op de tam tam geslagen worden bij zonsondergang, omdat men bang is dat de zon niet meer zal opkomen. Het gevolg van magie - voodoo - hekserij is dat mensen de verantwoordelijkheid voor hun daden niet nemen. Het is altijd iemand anders die schuld heeft aan de situatie. Zak je voor je tentamen? Je schoonmoeder is een heks. Val je met je motor? Je buurvrouw heeft je betoverd. Je kunt je daar overigens weer voor beschermen met een fetisj.'

De dag dat de krant niet verscheen

Tue, 05 Nov 2013 09:50:28 +0300

Dinsdag 5 november 2013

Benin: De dag dat de krant niet verscheen

Normaal gesproken neemt de opmaak vier uur in beslag, zo zei Max vrolijk. Dat was gisterochtend vroeg. De zon scheen, de meeste artikelen waren binnen en Max was gespannen, maar in een opperbest humeur. Zoiets als een renpaard, net voor de start. Max is verantwoordelijk voor de opmaak, de beeldredactie, 1 pagina over ditjes en datjes zoals wat te doen met een man die zijn vrouw verwaarloosd, het overzetten van de pagina's op kalkpapier, het transport van de kals naar de drukker, de supervisie bij de drukker en het afleveren van een gedrukte stapel kranten bij de bus, zodat ze de volgende dag in de kiosken van Cotonou te koop liggen en de abonnees in de hoofdstad hun exemplaar kunnen ontvangen. Kortom, Max had een drukke dag voor zich. Normaal gesproken. In onze rijke Westerse wereld.

Max had zich net achter het beeldscherm gezet, toen de elektriciteit uitviel. Niet alleen bij de krant, maar in heel Parakou. Dat gebeurt de laatste tijd steeds meer. Het heeft iets te maken met Togo dat de verplichtingen niet nakomt. Het betekent dat er elke dag wel een paar uur geen stroom is. Het vervelende is dat je niet weet wanneer en ook niet hoe lang de stroomstoring duurt.

Nog meer cultuurverschil ….

Sun, 03 Nov 2013 10:33:47 +0300

Benin: nog meer cultuurverschil

Morgen gaan we dansen, zo hadden de hoofd- en de eindredacteur me vrijdag onafhankelijk van elkaar beloofd. De eindredacteur zou om vijf uur 's avonds ophalen. Dan zouden we misschien eerst nog iets doen aan het verhaal van de heksen, daarna ergens een borrel drinken, om rond elf uur de disco in te duiken. De hoofdredacteur had beloofd 's avonds zo rond negen uur te bellen. Ik knikte braaf overal 'ja' op, maar eigenlijk had ik helemaal geen zin in een disco tot vroeg in de ochtend. Een mens wordt een dagje ouder niet waar en dan begint het bed zo rond elf uur al te knipogen.

Om vijf uur: niemand. Om zes uur: niemand. Om zeven uur besloot ik maar een hapje te gaan eten in het restaurant van het hotel. Daar startte net een partijtje van een internationale delegatie, wat betekende dat mijn omelet-frites tussen de wal en het schip viel. Voor mezelf had ik besloten dat wanneer ik na tien uur nog niets van iemand had gehoord, dat ik dan naar bed zou gaan met de robots van de TV-serie'Real Humans'. Om elf uur knipte ik -met enige opluchting- het licht uit. Er had zich niemand gemeld.

Een wonderbaarlijke transformatie en heksen

Fri, 01 Nov 2013 09:32:29 +0300

Vrijdag 1 november 2013

Le Canard du Nord heeft een wonderbaarlijke metamorfose ondergaan. In plaats van eens per drie of vier weken (wat maakt een week verschil nou out) komen ze nu stipt elke week. In plaats van een enkele advertentie, heeft het blad nu drie pagina's. Voorheen moesten de werknemers blij zijn met elke onregelmatige franc die hen in de hand werd gedrukt. Nu krijgen ze gewoon elke maand salaris en worden er vanaf januari sociale lasten voor ze betaald. Dankzij PUM kwamen er computers en zelfs 1 megaprinter. Er is nu een echt redactielokaal(tje), afgescheiden van de receptie, want er moet nu geconcentreerd gewerkt kunnen worden vinden de directeur en hoofdredacteur. De krant is van drukker veranderd waardoor de kwaliteit is verbeterd, al zou elke Nederlandse drukker nog van schaamte onder zijn pers kruipen als hij met zo'n afdruk gesnapt werd.

Het is echt een klein wondertje. Natuurlijk vroeg ik de directeur naar dit wondertje. Toen ik de krant in maart verliet, wankelde het blad aan de rand van de afgrond. Natuurlijk, dankzij PUM kwam er een donatie van 4.000 euro voor computers en printers, maar dat verklaarde lang niet alle veranderingen. Fred, de directeur, zei: 'Jouw komst heeft me echt aan het denken gezet. Vanaf juni moest alles gaan veranderen. Ik besloot zelf het goede voorbeeld te geven door op tijd te komen en hele dagen te werken. Als ik er ben, werken mijn journalisten veel harder. Ik heb ook een deeltijd gediplomeerde boekhoudster in deeltijd aangenomen. Zij past nu op de centen. Ik krijg gewoon salaris, alles komt op papier, er zijn nu contracten en we werken met een budget. Ik weet nu precies wat er binnenkomt en uitgaat. En eerlijk gezegd ben ik een beetje bang van mijn boekhoudster. Dat is goed, want daarom luister ik naar haar.'

Le Canard in november 2013

Wed, 30 Oct 2013 10:10:41 +0300

29 oktober 2013

En daar stond ik dan buiten bij de hekjes waar de ophalers hun bordjes met namen hoopvol in de lucht hadden gestoken. Degenen met een mannennaam, lieten hun bordje al weer zakken. Net als de dragers waarop een exotische damesnaam. Sommigen hadden geen idee wat hun naam betekenden, want ik was toch echt niet John de Leeds. Naast me een kar vol bagage, ik had keelpijn, was gezellig moe na twee vluchten en drie uur wachten in Cassablanca en zweette uitbundig. Cotonou, Benin was zelfs om half vijf in de ochtend met 27 graden nauwelijks afgekoeld.

Geen enkel bordje bevatte mijn naam. Ik liep de hekjes nog eens langs, het zou best kunnen dat ik iets gemist had. Sommigen hieven aarzelend hun bordje nogmaals de lucht in. Maar zowel zij als ik wisten dat we niet bij elkaar pasten.

Ik belde het meisje 'Voorzichtigheid' (Prudence) dat me zou komen ophalen, maar een vriendelijke automatische stem vertelde me dat dit nummer niet bereikbaar was op dit moment. Ik belde de lokale verantwoordelijke van PUM, de organisatie voor wie ik de komende twee weken aan het werk zou gaan. Die nam slaperig op. Hij zou actie ondernemen.

En verder ...

Mon, 25 Mar 2013 09:34:43 +0300

Donderdag reed ik terug naar Cotonou in een heerlijke bus met airco. Vergeleken met de heenreis een hemelse reis. Toen halverwege de rit de dame naast me uitstapte, was het werkelijk goddelijk. Ik weet trouwens nu ook waarom alle dames een mooie lap meenemen op reis. Die gebruiken ze om achter te plassen. Lekker handig! Eén dame was haar lap vergeten. Die stapte uit, stroopte haar jurk op, hield het kruis van haar broekje opzij en plaste dat het een lieve lust was. Ik keek nog wat gegeneerd de andere kant op, maar mijn medepassagiers hadden het grootste plezier en riepen vrolijke dingen haar richting uit.

Ook geheel anders was het gedrag van de baas van de krant. Die had de heenweg niets van zich laten horen en iemand anders gestuurd om me op te halen. Nu bracht hij me zelf weg en belde me zelfs herhaalde malen op om te vragen waar de bus zich bevond! Er stond dan ook keurig een meneer om me op te halen in Cotonou.

Minder goed geregeld was het met het hotel. Die hadden mijn reservering niet goed genoteerd. Het hotel was vol, ik kon er niet meer bij. Dit zijn zaken waar ik slecht tegen kan, dus er stroomde al snel stoom uit mijn oren. Er werd haastig een busje geregeld om me naar Hotel du Port te brengen. Daarvan wist ik dat de wifi redelijk constant was.

Dag 14, laatste dag

Thu, 21 Mar 2013 07:52:18 +0300

Woensdag 20 maart

Zichtbaarheid

Fred heb ik onderschat, zo merk ik. Hij verraste me vanavond met een complete persconferentie. Hij had gezelligjes TV, radio en kranten uitgenodigd. Zelfs staats TV ORTB was uitgerukt. Heel slim had hij ook de lokale vertegenwoordiger van PUM uitgenodigd, net als de vertegenwoordiger van de HAAC, de mediawaakhond in Benin. Het werd een hele officiële gelegenheid, met een ceremoniemeester en speeches van zowat bijna iedereen.

Veel dankbaarheid werd er uitgesproken, tot grote hilariteit van mijn team journalisten. Zij hadden inmiddels geleerd nooit meer de verplichte dankbetuigingen op te schrijven in hun krant. Oninteressant en overbodig, riepen ze dan ook vrolijk, toen ook de meneer van de HAAC -die ik nog nooit eerder had gezien- mij bewierookte. Van hun kant was het een knipoog naar de censuur die de HAAC indirect uitoefent. 'Ze hebben echt wat geleerd', dacht ik trots. Zelfs de jongens van de ORTB, staats -TV, dus redelijk geoutilleerd, leken wat jaloers op 'mijn' team. Of ik ook niet zoiets bij hen kon organiseren? Ik zei voorzichtig dat ik geloofde dat het ministerie van Communicatie niet onder de criteria van PUM valt. Ik beloofde wel, als ik terug mocht komen bij de Canard, dat ik voor alle geïnteresseerde journalisten in Parakou een keer een workshop zou houden. En dat werd weer hartelijk ontvangen door de meneer van de HAAC, die me direct uitnodigde de volgende morgen een kopje koffie te komen drinken. Ik schudde hem vriendelijk de hand en zei dat ik dan al in -hopelijk goed geventileerde- bus zat, op weg naar Cotonou.

Dag 13

Wed, 20 Mar 2013 09:04:11 +0300

Dinsdag 19 maart

Yovo Yovo, bonsoir, ça va bien? Merci! zo wordt ik iedere ochtend toegezongen door de kinderen van de mevrouw die de staat veegt. Dat betekent zoveel als Blanke, hoe gaat het? Het is de eerste regel van een kinderliedje dat iedereen in Benin kent. 25 meter van het hotel ligt een basisschool. De kinderen dragen roze overhemden, dat maakt dat ik me soms bij het Hooggerechtshof in Rwanda waan. Als gevangenen naar buiten gaan, is roze kleding verplicht. Benin kent niet de repressieve dictatuur zoals in Rwanda, al begint de president in zijn tweede termijn, ook steeds meer dictatoriale trekken te vertonen. Het hebben van macht over een langere periode deformeert het gezonde verstand. Net als de Rwandese president denkt Boni Yayi de enige te zijn die zijn land kan redden.

Vandaag viel constant de stroom uit. Parakou haalt haar electra voor het grootste deel uit het buitenland en die aanvoer is nooit zeker. Over het algemeen start er in het hotel een kleine generator, waardoor er op alle kamers nog wel een beetje stroom en internet is (ik kan altijd zien of we 'goede' stroom hebben of generatorstroom door mijn TL-buis aan te doen. Gaat-ie niet aan, dan is er generatorstroom en kan ik ook mijn airco niet aanzetten. Gistermiddag, tijdens de rust van 12.00 tot 16.00 was er helemaal geen stroom. Het werd in een mum van tijd ontzettend heet in mijn kamer. Ik kon niet anders doen dan languit op bed gaan liggen en niet bewegen. En nog stroomde het zweet in stralen van mijn lijf. Normaal gesproken werk ik door tijdens de 'rust', maar daar was nu geen sprake van. Het is begrijpelijk dat in dit droge seizoen, de meeste activiteiten worden gestaakt tussen twaalf en vier, tenzij je een airco-kantoor hebt, of een airco-auto. Overigens werken ook alle verkoopsters gewoon door, net als de taxi-motos, de Zémidjan.